Inde woonkamer van mijn oma hangt een uitgeknipt portretje. Uitgeknipt uit een oude krant, mooi in een lijstje. Er opstaat een tekening van een jong meisje in Walcherse klederdracht. Zwart-witgetekend, het papier wat vergeeld door de tijd.
Het is mijn oma Pieternella als jong meisje. Inmiddels heeft ze de respectabeleleeftijd van 92 jaar bereikt. Ooit is ze eens, als jong meisje, getekend dooreen echte kunstenares die in het dorp kwam, heel lang geleden. Die schildereswas Sarika Goth uit Veere.
De schildersfamilie Goth - Maurice, zijn vrouw Ada en dochter Sarika - kwamen uit Hongarije. Ze maakten vele reizen. Toen Maurice Goth en zijn vrouw in 1914 terugkeerden van een verblijf van een half jaar in Amerika, en samen met de toen 14-jarige Sarika in de Belgische badplaats De Panne logeerden, brak de Eerste Wereldoorlog uit. Een grote stroom vluchtelingen kwam op gang, onder andere naar Zeeland. Jan Toorop was die zomer, zoals zoveel kunstenaars, in Domburg. Hij trok zich hun lot sterk aan, zoals onder andere blijkt uit de serie tekeningen die hij van Belgische vluchtelingen maakte. Ook de familie Goth vluchtte naar Zeeland. In 'En het leven droom' vertelt Francisca van Vloten dat de Goths in het Middelburgse Hotel du Commerce waren gestrand, waar ze Toorop ontmoetten die op weg was van Domburg naar DenHaag. Hij raadde hen aan naar Domburg te gaan, waar ze hartelijk werden ontvangen. Maurice Goth werd opgenomen in de 'Domburgse groep' en deed van 1915 tot 1919 mee aan de exposities. Sarika volgde al snel in de voetsporen van haar ouders en naast de vele schilderlessen die zij volgde, reisde ze ook veel, o.a. naar Amerika. Inmiddels volwassen bleef ze tekenen en schilderen. Ze verbleef ze wisselend in Den Haag en Veere. In haar huis in Veere, de Goudsbloeme, had ze een antiekhandel. Sarika werd voornamelijk bekend door haar kinderportretten en later door collages die ze tot op hoge leeftijd maakte.
Toen ik Sarika Goth ontmoette, was ze al ruim 89 jaar oud. Heel brutaal had ik haar een paar maanden eerder een brief geschreven. Zomaar in een impuls. Het intrigeerde me, dat mijn oma vroeger zo prachtig getekend was, en er alleen een ingelijst krantenknipseltje van had. Ik wist ook dat Sarika Goth al heel oud was en vlakbij, in het stadjeVeere woonde. In mijn brief had ik gevraagd of mevrouw Goth zich nog kon herinneren, dat zij ooit een jong meisje in klederdracht getekend had. Dat ik de kleindochter van deze Pietje was, en dat Pietje nu een oude dame was van 70 jaar oud.
Lange tijd hoorde ik niks, totdat er op 2 augustus een brief op de mat viel van: inderdaad, Sarika Goth.
Lieve Stephanie- sinds ik je brief gekregen heb denk ik zoo vaak aan je- ik wilde je toen (Juni!!) meteen antwoorden maar de brief was onder andere paperassen terecht gekomen en niet meer te vinden en ik wist je adres niet meer- Nu ben ik aan het opruimen (een stapel post gevonden) en je brief ligt er bovenop!! Ik wil je erg graag spreken - heb deze week geen logee - de vorige week wel gehad en na deze week komt er een vriendin uit Den Haag een paar dagen bij me - Ik wil werkelijk graag met je praten - Je weet dat ik bijna 90 jaar oud ben en dus veel levenservaring heb - maar het is me of ik je al ken - misschien omdat ik zoo veel van je grootmoeder hield - daarom houd ik nu al veel van je.
Kom! ik zou'd echt graag willen-
Heel veel liefs van
je Sarika Goth
Ze was een heel klein vrouwtje, tenger gebouwd, en ze nam me mee de woonkamer in die werkelijk vol stond met meubilair, schilderijen, antieke kunst- en gebruiksvoorwerpen, bloemen, teveel om op te noemen. Daarna naar de keuken om thee te zetten die we in de voorkamer aan een ronde tafel opdronken. Ze vertelde dat ze het zo ontzettend jammer vond dat de tekening van Pietje op onverklaarbare wijze verdwenen was, waarschijnlijk bevond die zich ergens in Amerika maar... ze was hem kwijt. Ze informeerde naar mijn oma, vond het erg leuk om over haar te horen! Dat ze zeven kinderen had gekregen... dat was toch wat! Toen er even later een buurvrouw binnenstapte, werd het haar wat veel, en nam ik snel afscheid. Ze zei: "Als ik de tekening van je grootmoeder nog zou hebben, zou ik je hem zo geven!" Een heel bijzondere oude dame die me even had toegelaten in haar leven...
En wat schetse mijn verbazingtoen ik in 1992, enige tijd na het overlijden van Sarika Goth, in de regionale krant de volgende advertentie zag:
Met: de tekening van Pietje voorop de advertentie. Blijkbaar was de tekening toch boven water gekomen, en werd hij geveild! Eindelijk hadden we de kans om Oma het origineel te kunnen geven!
Helaas lukte het onze familie niet, genoeg geld te bieden om de tekening te kopen. De hoogste bieder was een verzamelaar van Zeeuwse Kunst. Hij had kennelijk veel meer te besteden dan wij als familie...
"En", vertelde hij me na afloopvan de veiling, "de tekening van Pietje, waarvan iedereen dacht dat hij kwijt was, was na haar overlijden gewoon bij Sarika op zolder gevonden!"
groetjes van Lupineke
