vrijdag 31 december 2010

Smouters, een Zeeuwse variant op de oliebol…

Een paar jaar geleden riep Klara, de moeder van het beste vriendje van onze oudste, dat we van harte welkom waren om bij hun thuis oudejaarsavond te komen vieren. ‘Gezellig’, riep ik terug, ‘dan bak ik oliebollen!’
‘Prima, dan bak ik smouters!’ antwoordde ze gastvrij.

En zo is het ook gegaan. Het werd een gezellige avond, veel gelachen.


Nou kende ik de naam smouters wel, maar ik had ze nog nooit gegeten, laat staan dat ik wist hoe je ze moest maken. Deze lekkernij was en is toch speciaal voorbehouden aan de inwoners van Westkapelle en (een deel van) Aagtekerke.  Op de een of andere manier is het maken van smouters echt iets uit deze hoek. Dat smouters alleen gebakken worden met Oudejaar geloof ik niet. Ook op andere hoogtijdagen worden ze gebakken, deze zomer nog, op de Traditiedag in Westkapelle kon je er als bezoeker van smullen.

Maar ja, wat zijn het nou eigenlijk, smouters? 


Een smouter is een kruising tussen een oliebol en drie-in-de-pan. Een soort platte oliebolle dus, met rozijnen erin. In feite is het beslag dat van oliebollen, maar je bakt ze in een koekepan in olie.

In Vlaanderen, waar veel van onze Zeeuwse voorvaderen vandaag gekomen zijn (in een ver, ver verleden) daar noemen ze oliebollen nog steeds smoutebollen. Ik las in een stukje van Cees Maas dat ze ook zo genoemd worden in de hoek bij Aagtekerke. Dus vermoed ik dat er van oudsher al via allerlei volksverhuizingen linken zijn met een Vlaamse oorprong. Cees niet trouwens, hij liet me weten dat hij dacht dat het net andersom gegaan is; zijn schoonmoeder, een ex-boerin uit Aagtekerke weet zeker dat ze oorspronkelijk hier vandaan komen. We zullen er verder niet over twisten.


Smouters worden zo genoemd, omdat ze vroeger in het smout, zeg maar ossewit of schapenvet, werden gebakken. Nou is er nog wel een betekenis voor het woord smouter, maar of die geschikt is om hier te vermelden weet ik niet zo. In ieder geval is of was een smouter ook een ondeugend ventje, als kind kon je wel eens zo genoemd worden. ‘Jie bin een smouter’, zeiden ze dan, en dan was het oppassen, want dan werd wat je uitgespookt had, nog nét geaccepteerd…!

Vandaag bak ik weer oliebollen. En Klara bakt weer smouters. Ik ga vandaag eens kijken hoe ze dat doet, en het recept vragen. Voor volgend jaar misschien… om de tradities levend te houden!



donderdag 30 december 2010

Slabberjannen…

Ha, het mag bijna weer! Morgenavond, op Oudejaarsavond, gaan we weer gezellig Slabberjannen!
Toch zonde dat het léukste spel wat er is, alleen maar op Oudejaarsavond gespeeld wordt. Tenminste, zo is de traditie hier op Walcheren, zo lang ik me kan herinneren. 


Vroeger, op Oudejaarsavond, kwamen we allemaal samen bij opa en oma; tantes en ooms, neven en nichtjes. Met z’n allen rond de tafel en dan kwam oma met de zak met speelstukken aanzetten. Natuurlijk met een grote schaal oliebollen (en een schoteltje poedersuiker om ze in te dopen) in het midden.

Eerst alom hilariteit wie ze als eerste uit mocht delen. Was dat nou de jongste of de oudste? Dan de steelse blikken naar elkaar: hoe kijkt iedereen als hij zijn speelstuk ofwel ‘piefje’ (zo noemden wij dat) krijgt… Blij? Nou, dan was het vast een goede; als het afkeurend was, dan wist je zeker dat hij een slecht speelstuk had! De uitdagingen over en weer als iemand zijn stuk wilde ruilen met de buurman of –vrouw: ‘zou je dat nou wel doen?’ ‘Weet je het zeker?’ Of: ‘ja, kom maar hoor met dat ding, graag zelfs’. Zo werd steeds geprobeerd om je op het verkeerde been te zetten.


Want het doel van het spel was om zo lang mogelijk de vier centen te behouden, die iedereen bij aanvang van het spel gekregen had. Na elke ronde was er één iemand, die het speelstuk met de laagste waarde had, en die moest een cent in de pot doen. Was je al je centen kwijt, dan viel je af, en dit ging net zo lang door tot er nog twee spelers over waren, die kampten om de pot!


Mijn opa had het spel ooit zelf gemaakt van een bezemsteel. Hij had de houten steel eerst in stukjes gezaagd van zo’n 3 a 4 cm, ze vervolgens op een draaibank gedraaid in het goede model en daarna beschilderd. De speelstukken zijn na verloop van jaren door het gebruik zo afgesleten, dat ze er helemaal dun van zijn geworden. 


de speelstukken van mijn opa

Het leuke van het spel is, dat iedereen het kan. Jong of oud, maakt niet uit. De spelregels zijn zo simpel dat je het snel onder de knie hebt. Het hele spel draait om het ruilen van speelstukken. De stukken hebben verschillende waarden, van nul tot twaalf en daarnaast ook een aantal afbeeldingen met een hoge of lage waarde. Na het krijgen van je speelstuk schat je in, of je met deze gekregen waarde de laagste zou kunnen zijn en moet betalen, of niet. Heb je een goed stuk, dan hou je het, heb je denkelijk een slecht stuk, dan ruil je het met je buurman of -vrouw. Die overigens verplicht is om dit te doen. Behalve dat je het risico loopt om een nog slechter stuk terug te krijgen kan het ook zo zijn dat de afbeelding van de buurman/vrouw een andere actie tot gevolg heeft, zoals bijvoorbeeld alles terugruilen (‘poesje-krabt-alles-terug’), of een extra centje betalen (‘slokje betalen en verder gaan’). Zo kan er altijd wat onverwachts gebeuren, afhankelijk van het speelstuk wat je krijgt na het ruilen.


sta-voor-de-vogel/slokje-betalen/poesje-krabt-alles-terug/kap-af
rit/wittebrood/smoel/pot

Als iedereen gehouden of geruild heeft en de hele kring is aan de beurt geweest, dan is het tijd om te kijken wie het laagste speelstuk heeft. ‘Blieken’ noemen we dat. Iedereen draait het speelstuk in zijn hand om, en dan wordt duidelijk hoe deze ronde verlopen is. Degene met het laagste nummer of afbeelding is de verliezer en moet betalen. Dan gaan alle stukken weer terug in de zak en mag de volgende de stukken verdelen, en begint er een nieuwe ronde.

Met mijn vader heb ik indertijd nog eens samen ons eigen Slabberjanspel beschilderd. Wij vonden de afbeeldingen van papier lang zo mooi niet als die op het spel van opa waren geschilderd, en besloten de plakkertjes dan ook te vervangen door eigen schilderwerk. Graag zou ik dat met mijn eigen spel ook nog eens doen!

Ik heb altijd begrepen dat Slabberjan een oud, Zeeuws spel is, wat voornamelijk gespeeld wordt op Oudejaarsavond. Maar blijkbaar is het niet alleen typisch Zeeuws: ook in Italië, Duitsland en Scandinavië is het spel, onder andere namen en met verschillende spelregels bekend.

In Noorwegen kent met het Slebber Jen spel, met regels die identiek zijn aan die van ‘ons’ Slabberjan. 

de stukken van Gnav

Gnav is een Deens spel, bekend vanaf de 18e eeuw, dit hier erg veel op lijkt. Het Italiaanse Cambiospel is ontstaan ca 1380, en ook dit spel vertoont grote overeenkomsten met Slabberjan. Cambio betekent in het Italiaans ‘ruilen’ of ‘wisselen’. Anderen namen voor dit spel zijn Matador of Cuccu. Het was in die tijd een geluksspel voor Italiaanse mannen, die er vaak huis en haard mee verspeelden. Het werd dan ook door de kerk als zondig beschouwd en verboden, maar ondanks dit verbod verspreidde het zich toch. Vanuit Italië kwam het Cambiospel in Duitsland terecht, hier kende men het als Vogelspiel, en in Beieren en Oostenrijk als Hexenspiel. Maar hier begint het spel toch wel erg af te wijken van het spel zoals wij dat kennen.

En dan doen ook nog de verhalen de ronde dat het spel meegenomen is uit Indië, door een zeeman. En ook, dat het uitgevonden is door een Westkappelaar met de naam Jan Slabber. Wie zal het zeggen? Hij heeft overigens wel echt bestaan, deze man.


Wat ik overigens wel ga doen vanavond, is een nieuw zakje naaien voor mijn spel. Het zakje waar het nu in zit, is een oud gymschoenenzakje van de oudste… Ik maak een zakje van schortenstof, want daar heb ik inmiddels wat restjes van liggen. En passender kan niet, toch?

En morgen? Dan meer over oliebollen, appelflappen en ‘smouters’, een typisch Walcherse lekkernij! 

woensdag 29 december 2010

Winters strand!

Even uitwaaien...van Kerstmis!

Kerstmis was genieten van:

familie,

elkaar ontmoeten,

samen koken,

heerlijk lachen,

herinneringen ophalen,

zingen voor de koeien en bijen in de stal

(echt waar, een oude traditie op kerstavond...)

De hoogste tijd om lekker even uit te waaien op het winterse strand!

PICT0034

PICT0051

PICT0035

PICT0036

Het was heerlijk

koud

fris

helder

zilt

zout

en vooral lekker rustig!

Een prima plek om m'n hoofd leeg te maken, m'n hart te versterken en m'n lichaam weer eens wat te laten doen!

En als je dan thuiskomt, moe, warm en tevreden en de kachel brandt en de kinderen hangen een beetje in huis rond en manlief heeft net thee gezet, dan weet je dat het leven goed is!

lieve groet van Lupineke

maandag 27 december 2010

De Zeeuwse Knop... een revival!

Verlekkerd heb ik er naar staan kijken: de bakvorm van de Zeeuwse Knop, een ontwerp van Tinka Leene uit Sint Laurens. Telkens als ik in de Drukkerij in Middelburg kwam, lag hij daar uitnodigend te pronken: koop mij, koop mij!

DSCN1366

Verschillende malen heb ik hem uitgebreid bekeken, maar... toch weer terug gelegd. Zoiets bijzonders koop je niet zomaar voor jezelf in deze dure tijden, toch? Andere dingen gaan altijd voor!

Een tijdje geleden kon je hem ook al bewonderen bij Berthi en: nu ook bij Lupineke! Want wat kreeg ik met Kerst van mijn moeder? Juist, de bakvorm!

DSCN1367

Dus ben ik nu toch zomaar ineens de trotse bezitter van deze bijzondere Zeeuwse Knop!

DSCN1368

Hij is passend verpakt in een zwarte kartonnen doos, en in het begeleidende boekje staan niet alleen recepten, maar ook bijzonderheden over het ontwerp, van welk materiaal hij gemaakt is en hoe je hem moet gebruiken. Met prachtige foto's erbij overigens.

Het is opvallend, hoe de Zeeuwse Knoop de laatste tijd weer in de belangstelling staat. Iedereen kent het knoopje wel, hoeveel van ons hebben niet als jong meisje een ringetje of oorbelletjes gehad met een klein Zeeuws Knoopje? Ja, ik ook...

B138-1

Niet alleen de bakvorm is erg populair en wordt heel veel verkocht, maar je ziet het Zeeuwse Knoopje sinds een jaar of wat ook in allerlei moderne varianten voorbij komen. Een ware revival dus.

C0ad229e5ebe113c5797e79738a61c6e8e39178a 679eba4edaf5ae674df76935aa28b143832e4d74 1b5e9a00b4f358bcdfa4ffa7e524388899321e6c

foto's juwelier Minderhoud

Juwelier Minderhoud heeft een uitgebreide collectie Zeeuwse Knoppen in moderne jasjes, prachtig om te dragen. Ook bij Marielle Overdulve in Zierikzee kun je schitterende moderne sieraden vinden die gebaseerd zijn op dit mooie oude ontwerp.

Rond ca 1850 kwam niet alleen in Zeeland, maar ook in andere delen van Nederland dit model knopje voor waar streekdracht werd gedragen. In Zeeland vooral in de gebieden waar de mannendracht nog volop voorkwam, zoals op Walcheren, Zuid-Beveland en in het land van Axel. Maar ook in Urk, Staphorst en op de Veluwe werd dit type knop gedragen. Omdat het in de Zeeuwse dracht zo lang bewaard is gebleven spreekt met van een Zeeuws Knoopje of Knopje.

Oorspronkelijk was de Zeeuwse Knoop een mannensieraad. De gouden, bolle 'braamknopen' die gedragen werden als hemdsluiting, waren in eerste instantie een puur functioneel. In een later studium, toen uiterlijk en status steeds belangrijker werden, kregen de knopen groter en opzichtiger. Mannen gingen onder de sluitingsknopen ook broches dragen van dit model om hun rijkdom te laten zien.

Keelknopen 321600-aca5b484ff76e16e24c1f7d6fe2eaeaf Ac07ad020ad8b35671f530a47581df5367ed04fd

foto's internet, fotograaf onbekend

De zilveren knoop werd in de achttiende en negentiende eeuw echt als knoopje gedragen. Pronkzuchtige boeren droegen een lange reeks zilveren knopen als sluiting van hun hemdrok, meestal zo'n achttien onder elkaar.

PICT0321

Ook werd het model van de Zeeuwse Knoop gebruikt bij broekstukken, om de broekdelen bij elkaar te houden.

9476oo131998709502

foto Patrick Polfliet

Wat mij de laatste tijd opvalt, is het aantal vrouwen, die willen laten zien dat ze van Zeeuwse komaf zijn en daar trots op zijn! En die de Zeeuwse Knop als symbool hiervoor gebruiken. Ringen, hangers, armbanden in allerlei originele en moderne varianten, ik zie ze veel en vaak, het valt echt op! En ik vind het prachtig!!

62b775709ce070c9d51d1030f84bdf9dc74c0a65

foto Juwelier Minderhoud

Ik heb de oude broche, die ik ooit lang geleden van Manlief heb gekregen, ook maar eens opgezocht. Aangezien ik hem als broche toch nooit draag (ja, ouderwets!!), ga ik hem maar eens naar Minderhoud brengen, kijken of hij er iets leuks mee kan doen!

DSCN2633

Ik houd jullie op de hoogte!

vrijdag 24 december 2010

Het verhaal van de bakkersdochter...

Ze was de dochter van de bakker. Ze woonde in Veere, op de Markt, naast het huis waar een kunstenares woonde. "De Goudsbloeme" heette dat huis, en het had een haast magische aantrekkingskracht op haar. Net als de vrouw die daar woonde, de kunstenares Sarika Goth. Want er was geen grotere tegenstelling denkbaar met haar eigen moeder, die bakkersvrouw was, altijd hard werkend in de bakkerswinkel en in huis...

Als meisje kwam ze, als het maar even mogelijk was, bij haar bijzondere buurvrouw op bezoek, eigenlijk meer gewoon even binnenvallen. Geweldig vond ze het, het prachtig ingerichte huis, de eindeloze hoeveelheid schilderijen, porselein, oude meubels en overal tekeningen, bloemen en kunstvoorwerpen. En de verhalen!

En de buurvrouw, Sarika, was ook dol op haar! Vond het heerlijk als het meisje binnenkwam, met haar jeugdige enthousiasme, haar levenslust en frisheid. Samen hadden ze iets, noem het gerust vriendschap, die belangrijk was voor allebei!

Ze herinnert zich nog als de dag van gisteren toen Sarika haar vroeg of ze voor haar wilde poseren. Sarika, die veel kinderen tekende en schilderde, had hier een bijzonder talent voor. Ze schilderde vaak kinderportretten in opdracht, en nu wilde zij ook haar portretteren! Zomaar! Ze voelde zich vereerd en gevleid, en zo kwam het dat ze lange middagen op de zolder van Sarika doorbracht, terwijl die haar uittekende en schilderde, tot vervelens toe...

Het werd een prachtig portret, in tere, zachte kleuren, van een meisje van rond de twaalf jaar oud.

Sarika zette het schilderij beneden neer, en telkens als ze binnenkwam kon ze zichzelf bewonderen. Ook haar ouders waren verguld met het idee dat hun dochter op het linnen vereeuwigd was. Haar vader vroeg verscheidene keren aan Sarika, of hij het portret van hun dochter zou mogen kopen, maar dan glimlachte ze, en zei dat dat niet nodig was. Natuurlijk zou ze het portret krijgen, later, als zij er niet meer was! Het zou allemaal goed komen!

In de loop van de jaren kreeg ze regelmatig kleine tekeningen, geschenkjes van Sarika, zoals goede vriendinnen dat doen. Maar haar portret, daar zou ze op moeten wachten! Nogmaals vroeg haar vader, of hij het echt niet mocht kopen, maar dat was volgens Sarika volstrekt niet nodig!

Haar broer, die kwam nooit bij de kunstenares. Hij had er niks mee, zei hij. Wat hij graag zou willen, later, was haar huis kopen, als zij ooit zou komen te overlijden. Dat zag hij wel zitten, dan kon hij naast de bakkerij wonen in dat prachtige monumentenpand. Sarika beloofde het hem, en zette in haar testament dat hij de eerste koper zou mogen zijn!

En zoals je nooit wil, dat de mensen waar je van houdt verdwijnen, kwam ook het verdrietige moment dat Sarika heenging. Oud, heel oud was ze geworden, 92. Eindelijk zou de bakkersdochter haar portret krijgen!

Alle bezittingen, schilderijen, kunst en porselein van Sarika zouden geveild worden door een veilinghuis. Maar gaandeweg bleek, dat er veel dingen niet helemaal klopten. Sommige portretten waren verdwenen... Sommige stukken weggegeven, andere twee maal verkocht...Sarika bleek aan het eind van haar leven wat vergeetachtig geworden te zijn.

Het portret van de bakkersdochter bleek onvindbaar.

Het zat niet bij de inboedel.

Het kwam niet op de veiling.

Het was onverklaarbaar verdwenen.

Zelfs geen foto of andere kopie was er ooit van gemaakt.

Alleen de herinneringen, de verhalen en de kleine kunstwerkjes die ze ooit van Sarika kreeg, heeft de bakkersdochter nog. Ze heeft geprobeerd te achterhalen, waar haar portret gebleven zou kunnen zijn. Weggegeven? Per ongeluk verkocht? Niets, maar dan ook niets heeft ze kunnen vinden...

Via via kwam de bakkersdochter onlangs op een weblog terecht. Een weblog die gemaakt werd door een vriendin van een nichtje van haar. Hier las ze het verhaal van Lupineke, die vertelde over een portretje van haar oma, dat eens getekend was door Sarika Goth, en dat helaas niet in het bezit van de familie was gekomen. Ineens bedacht ze, dat zij ooit, lang geleden, een klein tekeningetje gekregen had van Sarika, een tekeningetje met een boerinnetje erop. Zou ze Lupineke misschien blij kunnen maken met een tastbare herinnering van Sarika, iets dat rechtstreeks in verbinding stond met het jeugdportretje van haar oma?

Ze pakte de telefoon, vroeg en zocht, en kwam achter Lupineke's telefoonnummer. En belde haar zomaar op, op een dinsdagavond. Of zij haar misschien blij kon maken met een schetsje? Het was natuurlijk helemaal niet zeker, of dit tekeningetje uberhaupt maar iets van gelijkenis vertoonde met Lupineke's oma, maar misschien ook wel! En ach, het lag nu toch maar bij haar andere bezittingen, boeken en knipsels, en ze deed er zelf toch niets mee. Ze zou het Lupineke toesturen als kerstgeschenk!

Portretje sarika goth

Dank je wel lieve Corrie, voor dit ontzettend lieve en spontane gebaar!

Ongelofelijk, om dit zomaar opgestuurd te krijgen door een 'onbekende', naar aanleiding van een verhaal op mijn weblog! Ik hoop van harte, dat jij ooit weer in het bezit zal komen van 'jouw' portret, het schilderij dat Sarika Goth vroeger van jou gemaakt heeft, en dat helaas tot nu toe nooit meer teruggevonden is...!

Fijne kerstdagen en veel liefs van Lupineke

donderdag 23 december 2010

Tien gedachten op een rijtje...

Voor de niet-bakkers onder ons een tweede logje vandaag. Want als je niet van bakken houdt, heb je aan het voorgaande logje ook niet veel!

Het tien-gedachten-stokje wordt doorgegeven! Ik las ze al in diverse blogs: de tien gedachten die mensen bezig houden, en hups, daar vang ik het stokje ook zomaar op! Daar komen ze:

1. Oh, wat heerlijk, Manlief is met de kerst toch thuis!!! Hij kon vanwege de sneeuw niet vliegen, en kon daarom ook niet op tijd aan boord van zijn schip komen! Nu mag hij tot begin januari thuisblijven, terwijl zijn boot naar de volgende haven vaart.

6a01348427407f970c0133f0fd4f89970b-800wi

2. Wat ontzettend jammer dat onze vrienden Laurie en Sjaak vanwege dezelfde sneeuw niet vanuit Zutphen op bezoek konden komen... ik had me zo op verheugd op twee gezellige dagen met elkaar. Nu zal het wel weer even duren, voordat ze tijd hebben om deze kant op te komen :(

Zutphen033

3. En zouden mijn broer en schoonzus nu wel naar Zeeland kunnen komen vanuit Den Haag? We wachten het maar af, zaterdag... ik verheug me er erg op om elkaar weer te zien.

Sneeuw-onderweg

4. Wat een gigantisch mooie iglo hebben de oudste en twee vrienden gemaakt, zo ongelofelijk leuk! Gisteren kwamen ze aan het eind van de middag de barbecue en houtskool halen. Ze hebben een vuurtje gemaakt, muziekje erbij (en een flesje bier!) en hebben een paar uurtjes in hun eigen iglo verbleven. Ik vind het zo knap dat ze dit gedaan hebben (in plaats van achter de computer hangen!)

DSCN2602 DSCN2599

5. Hoe ga ik dat hammetje voor eerste kerstdag braden? Iets met honing en mosterd misschien? Straks maar eens op zoek gaan naar een lekker recept!

Ham2

6. Wat hebben we weer ongelofelijk veel kerstkaarten gekregen! En zo leuk dat er zulke persoonlijke kaarten tussen zitten; het houten kerstboompje van mijn zusje, de leuke foto van mijn vader en tweede moeder, de prachtige geknipte kaart van Annelies... dit zijn kaarten die ik altijd zal bewaren!

Kaart annelies

7. Johanna en Rien, allebei in mijn gedachten, allebei dit jaar overleden... Johanna van de zomer, die lieve koorvriendin die zo geleden heeft en uiteindelijk toch vol vertrouwen is overgegaan. Ik denk aan haar dochters en zoon, zo alleen achtergebleven. Rien, hartelijk, betrokken, muzikaal, een mensen-mens in hart en nieren... opeens, zomaar, vorige week in zijn slaap overleden. Ik denk aan zijn vrouw en kinderen, wat moet dit moeilijk voor ze zijn, en dat zo vlak voor kerst!

48975_100001091042724_826_q

8. Niet vergeten om de kattenbak te verschonen, anders gaan de poezen met dit weer vast heel vreemde plekjes opzoeken om... nou ja, je snapt het wel!

Uhmmm_5974600001B

9. Zo meteen eens kijken of de bijenwas al gesmolten is. Ik heb de lontjes al geknipt klaar en klaargelegd, dan maak ik nog wat kaarsjes extra om met kerstmis cadeau te geven.

DSCN2553 DSCN2557 DSCN2563

10. En dan ga ik nu lekker een kopje koffie drinken! Wat zou het leuk zijn om na de vakantie weer een keer een bakkie te doen met Daphne, mijn oude vriendin, die ik zo lang niet gesproken heb! Wat hebben we samen altijd een lol gehad... misschien leest ze dit wel!

Ecard1

Wie vangt het tien-gedachten-stokje hierna op?

Ik gooi het nu de lucht in...!!

Lieve groetjes van Lupineke

Een echte Engelse Christmascake!

De traditionele Engelse Christmascake komt voort uit de Driekoningencake, die werd gebakken voor Driekoningen op 6 januari. Het was een cake royaal gevuld met zuidvruchten en kruiden die de exotische geschenken moesten verbeelden van de drie koningen. In het beslag werd ook een gedroogde boon gestopt. De vinder van de boon, was de koning van die avond.

In de landhuizen en kastelen werd dit gebruik steeds uitbundiger gevierd en de Driekoningencake werd steeds mooier en rijker versierd.

Christmascake

Tijdens de reformatie werd het vieren van Driekoningen door de puriteinen verboden en kwam de christelijke betekenis op de achtergrond te staan. Op de dag zelf werd nog wel feest gevierd met prachtige cakes.

In 1870 werd het vieren van deze goddeloze feestdag door koningin Victoria verboden. De banketbakkers verloren hun klandizie en de prachtige vormen bleven ongebruikt in de kast staan. De bakkers begonnen nu hun cakes eerder te bakken en te versieren met sneeuwtaferelen en te verkopen voor de kerstdagen in december. En dat doen ze nog steeds!

DSCN2593

benodigdheden voor het beslag:

  • 125 gr zelfrijzend bakmeel
  • 200 gr bloem
  • 250 gr boter
  • 250 gr donkerbruine basterdsuiker
  • 2 eetlepels donkere suikerstroop
  • snufje zout
  • 1 theelepel piment
  • 1 theelepel kaneel
  • 1 theelepel nootmuskaat
  • 1 theelepel vanille-essence of poeder
  • 50 ml sherry

Als je een glutenvrije en suikervrije versie wil maken gebruik je het volgende:

  • 100 gr kikkererwtenmeel
  • 100 gr rijstmeel
  • 200 gr gemalen amandelmeel
  • 250 gr boter
  • 5 eieren
  • 2 eetlepels rijststroop
  • 80 gr oersuiker
  • 5 eieren
  • 50 ml sherry
  • evt 1 a 2 eetlepels sinaasappelsap

voor de vulling:

  • 150 gr krenten
  • 150 gr bruine rozijnen
  • 150 gr gele rozijnen
  • de geraspte schil van een sinaasappel
  • de geraspte schil van een citroen
  • een handje fijngesneden gekonfijte vruchtjes

De rozijnen en krenten kunnen evt nog vooraf geweekt worden in water of rum

    voor de versiering:

    • ca 4 eetlepels cognac
    • 1 pot abrikozenjam

    voor de marsepeinlaag:

    • 300 gr marsepein
    • 1 theelepel citroensap
    • 1 ei
    • 100 gr poedersuiker

    voor de glazuurlaag

    • 500 gr poedersuiker
    • 1 eiwit
    • 2,5 eetlepels glucosestroop (drogist)

    Werkwijze:

    Verwarm de oven voor op 140ºC

    Vet een bakblik van ca 22 cm in en bekleed het met dubbel bakpapier

    Zeef de melen, zout en kruiden in een grote kom

    Klop in een andere kom de boter met suiker romig, meng er de stroop door

    Klop in een derde kom de eieren schuimig met de sherry

    DSCN2595

    Klop met de mixer beetje bij beetje eerst het eimengsel en dan het bloemmengsel door de boter

    Schep er alle overige ingrediënten door behalve de cognac

    DSCN2596

    Verdeel het beslag over het bakblik en strijk de bovenkant glad

    Bak de cake ca 4 a 4,5 uur tot een prikker die je er in het midden insteekt, er weer schoon uit komt

    Bedek de bovenkant van de cake eventueel met bakpapier als hij te donker wordt

    Laat de cake afkoelen in het bakblik

    Keer daarna om op een rekje om helemaal koud te laten worden

    Prik er met een sateprikker allemaal gaatjes in en giet de cognac erover

    DSCN2603

    (We hebben stiekem een klein puntje uit de cake gesneden om te proeven of hij goed was...)

    Nu kun je verder gaan met versieren de volgende lagen:

    De jam:

    Smeer een laag abrikozenjam over de bovenkant van de taart, de jam mag wat uitlopen over de zijkanten

    De marsepeinlaag:

    Kneed de marsepein met het citroensap, het ei en de poedersuiker en rol het uit op een met poedersuiker bestoven werkvlak

    Bekleed de cake met de marsepeinlap (over de jam heen)

    De glazuurlaag:

    Zeef de poedersuiker boven een kom en voeg het eiwit en de glucosestroop toe

    Meng totdat een bal ontstaat en kneed verder op het aanrecht

    Voeg evt wat poedersuiker toe als het deeg nog slap en plakkerig is, en wat water als hij te hard is

    Rol het glazuur uit op een met poedersuiker bestoven werkvlak en leg over de marsepeinlaag heen

    Versier de cake met een takje hulst of takje groen

    Werkwijze glutenvrije en suikervrije cake:

    Volg dezelfde werkwijze als hierboven, maar gebruik de alternatieve ingrediënten

    Voeg eventueel 1 a 2 eetlepels sinaasappelsap toe om het deeg iets minder droog, en wat soepeler te maken (anders is hij na het bakken wat aan de droge kant)

    Als de cake afgekoeld is, bestrijk je hem met suikervrije abrikozenjam

    De marsepeinlaag kun je vervangen door een suikervrije marsepeinlaag te maken of laten vervallen

    De glazuurlaag kun je vervangen door suikervrije soyacreme (Soya Schlag Creme van Soyatoo, natuurvoedingswinkel) over de taart te smeren

    Het is even een werk, maar, dan heb je ook wat!! Het voordeel van deze cake is dat hij goed enkele dagen van te voren gemaakt kan worden. De lagen jam, marsepein en glazuur kun je dan op de dag zelf toevoegen.

    DSCN2166a

    Bij deze wil ik iedereen alvast stralende kerstdagen toewensen en een liefdevol, creatief, gezond, vrolijk, zonnig en vredig 2011!

    groetjes van Lupineke

    Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...