donderdag 27 oktober 2011

‘De gewone mens achter de klederdracht’

Piet Minderhoud, goudsmid uit Westkapelle, kwam op uitnodiging van de Heemkundige Kring Walcheren een lezing geven in de Bibliotheek in Middelburg. Het onderwerp was ‘De gewone mens achter de klederdracht’.

Het thema van de avond was hoe de mensen het nou zelf vonden, om klederdracht te dragen. Hoe ervoeren jonge vrouwen het, toen in de na-oorlogse tijd Walcheren steeds meer aan het veranderen was? Sommigen stopten met het dragen van de dracht en gingen mee met de moderne tijd, anderen bleven de streekdracht trouw, uit gewoonte, of uit gemakzucht, of omdat ze het aan hun ouders beloofd hadden…

Piet Minderhoud is de vierde opeenvolgende generatie goudsmid, gespecialiseerd in streeksieraden. Ook zijn overgrootvader, opa en vader beoefenden dit vak. Piet heeft de liefde voor streeksieraden met de paplepel binnengekregen, en wist al van jongs af aan, dat hij in de voetsporen van zijn voorouders wilde treden.

De overgrootvader en grootvader van Piet gingen nog op de fiets, met voorop een grote kist met sieraden, de dorpen van het eiland Walcheren af, om de mensen thuis te bezoeken. In de tijd, dat telefoon nog niet bestond, kregen ze regelmatig kaartjes binnen ‘of de goudsmid niet eens langs wilde komen’.

Het was in die tijd zo, dat iedereen streekdracht droeg. Arm of rijk, maakte niet uit. En bij die streekdracht hoorde natuurlijk de bijbehorende sieraden. Je kon je niet op straat vertonen zonder krullen aan je muts, of een snoertje kralen. Dat was onfatsoenlijk, tot welke sociale klasse je ook behoorde. Vooral voor de arme gezinnen was de dracht een kostbare geschiedenis. Je moest lang en hard sparen voor je sieraden, daarin had je geen keuze. Vaak werd er op afbetaling gekocht, Piet verhaalt van voorbeelden uit de kasboeken van zijn overgrootvader...

Piet vertelde ook, hoe eens een vrouw in de winkel kwam om haar snoer bloedkoralen te verkopen. Ze was op leeftijd, droeg geen klederdracht meer, en haar kinderen gaven er niet om. Met pijn in haar hart deed ze afstand van het snoer. Ze zei: “ik voele nog m’n knieën, van oal dat dweilen vo die kraelen..”

Tal van anekdotes kwamen deze avond voorbij. Sommige hilarisch, anderen triest…

Een groot aantal vrouwen en jonge meisjes had ronduit een hekel aan de streekdracht. Hoe idyllisch het ons nu heden ten dage ook lijkt, voor een aantal vrouwen was de dracht ronduit een gevangenis! Altijd in die dikke rokken, hoe warm het ook was. De muts, die altijd netjes moest zitten en niet vies mocht worden… Het werd als een keurslijf ervaren.

Een verhaal dat Piet vertelde ging over een jonge vrouw, die na de dijkdoorbraak in de oorlog met haar familie moest vluchten van Westkapelle naar Domburg. Het enige wat ze nog konden meenemen was een koffer vol kleren. Maar ook in Domburg werd gevochten en verdween de koffer tijdens een brand in de vlammen. De vrouw zei dat ze nog nooit zo blij geweest was dat ‘dat stomme goed’ verbrand was! Nu kon ze eindelijk op z’n burgers…!

Ik herken hierin ook het verhaal van mijn oma. Ook zij heeft altijd een hekel gehad aan het boerengoed dat ze moest dragen. Rond haar achttiende besloot ze ‘op z’n burgers’ te gaan, alhoewel haar moeder en zuster dat maar niks vonden. Voor burgerkleren moest gespaard worden. Want zomaar kleren kopen, kostte veel geld. Oma besloot om in de zomer over te gaan, dan hoefde ze enkel een zomerjurk te kopen en had ze tijd om daarna voor een winterjas te sparen…

Oma als dienstmeisje in dracht op Westhove

Oma en haar moeder, nadat ze overgegaan was op 'z'n burgers'

Andersom kwam ook voor. Vrouwen, die zo gehecht waren aan hun dracht, dat ze die altijd trouw zijn gebleven. Piet vertelt van een aantal vrouwen, die op hogere leeftijd, nog altijd trouw in dracht, buitenlandse reizen ondernamen. Hij laat geweldige foto’s zien, van een dame in dracht op een kameel, dames uit Zuid-Beveland in een taxi bij Lourdes (al die mutsjes!), en ook een geweldige foto van een dame uit Arnemuiden op wintersport!

Vriendin Anne en ik hebben enorm genoten van de verhalen van Piet op deze avond. Maar ook van de bezoekers die naar de lezing waren gekomen. Het was een volle zaal, en we hebben met studie gekeken naar de vele Zeeuwse sieraden die gedragen werden… Geweldig om te zien!

Bijzonder was de aanwezigheid van mevrouw Vos. De enige vrouw in klederdracht deze avond. Ze werd in het zonnetje gezet met een grote bos bloemen, die ze dankbaar aanvaarde.

Ik had graag meer foto’s van de avond gemaakt, maar helaas was mijn fototoestel leeg :( (vergeten op te laden). En nu maar wachten, tot Piet een jaar vrijaf kan nemen om van zijn verhalen een boek te schrijven!

groetjes van Lupineke


9 opmerkingen:

  1. wat een bijzondere avond zal dat geweest zijn, een boeiend verslag Lupineke! dank je wel.

    BeantwoordenVerwijderen
  2. Wat een prachtig verhaal. Ik heb het in één adem uitgelezen; wat voor mij betekent dat het mij boeide, vooral de manier waarop jij schrijft en jij ook wel een boek kunt gaan schrijven.

    BeantwoordenVerwijderen
  3. Hoi lupineke, bedankt voor je lieve woorden op mijn blog. Ik ben nog niet zo goed in het bloggen en ben er nog niet uit hoe ik kan antwoorden op een vraag. Ik heb bijvoorbeeld op mijn blog mijn e-mailadres vermeld, maar ik kan die van jou niet vinden, dus vandaar een reactie op je prachtige verhaal over andere prachtige verhalen van je, maar dan op mijn blog. Je vroeg of je de foto van de bijzondere onderbroek mocht gebruiken. Natuurlijk mag dat, hij is gewoon beschikbaar op het net. Maar, ik waarschuw je; ik heb niet veel bezoekers, maar die ene dag dat de onderbroek gepubliceerd werd, kreeg ik meer dan 500 bezoekers. Wat voor zoekwoorden zouden die mensen hebben ingevoerd om op mijn site te komen? Gelukkig heb ik geen vervelende reacties gehad, maar het waren vast niet allemaal creatieve dames, want zoveel ken ik er nog niet. Nou, veel plezier vandaag en tot blogs, Wieke

    BeantwoordenVerwijderen
  4. Wat leuk dat ik je weer teruggevonden heb in "blogland". Ik ga je blog weer volgen hoor! Ik heb zelf ook weer een nieuw blog, als je zin hebt kom je dan eens kijken?
    Groetjes, Jonneke

    BeantwoordenVerwijderen
  5. Dank je voor dit boeiende verhaal.
    Ik kan me voorstellen dat het als een zware last, als een gevangenis inderdaad, wordt ervaren om in dracht gekleed te gaan.

    BeantwoordenVerwijderen
  6. heerlijk om je verhaal te lezen...je had nog wel even door mogen gaan ;);). ja...het zal vast zwaar geweest zijn...zo'n dracht. Maar voor de buitenstaander wel mooooiii...ik hou er heel erg van. In Scheveningen hebben ze een moderne dracht bedacht, die is ook veel luchtiger en wat kleurijker. Toch dragen nog maar weinig vrouwen het, op vlaggetjesdag zie je het wel weer.Dank voor dit mooie verhaal! Lieve groet, Petra

    BeantwoordenVerwijderen
  7. De keelknopen van mijn zoon komen bij hem vandaan, ik heb het door iemand laten meenemen. Maar ik wil zelf ook nog eens naar hem toe en ik wil ook nog naar Arnemuiden een keer naar de winkel van Jeanet Jaffari en, en, veel zeeland zien!! Maar wat is dat toch ver hier vandaan! En nog een keer in Arnemuider dracht zou ik ook graaq willen, wat een wensenlijst!!
    Het verhaal van niet meer in klederdracht willen komt me heel bekent voor, mijn Oma is heel blij dat ze het van haar ouders niet aan hoefde! Maar nu is alles anders, iedereen wil wel een pak hebben en iedreen die het bij feestdagen draagt is er trots op.
    Een heel leuk blogje Lupineke!
    Een lieve groet uit Urk,

    BeantwoordenVerwijderen
  8. Wat een leuke blog. Mooie verhalen van 2 kanten belicht. Hoewel voor te stellen dat sommigen blij waren van de dracht af te zijn, is het toch wel jammer dat zulke mooie kleding en een stukje geschiedenis verloren gaan in een brand of als er in de familie niemand is die het wil hebben. Ook al draag je het niet of niet meer, blijft het toch iets moois om te bewaren. Gelukkig dat er nog mensen zijn die het willen dragen, vind het echt iets hebben hoor. En dan die prachtige sieraden erbij. Je hebt er een mooie stukje van gemaakt.
    Mijn wenkbrauwen gingen wel even flink omhoog bij het zien van de herenklederdracht... lekker warm, haha!! En nog echt for sale ook als ik het goed begrijp...??

    BeantwoordenVerwijderen
  9. nog zo'n leuk verhaal. ik zit je blog nu een betje achterste voren te lezen. wat jammer dat ik dat niet wist van die lezing daar was ik ook graag naar toe gegaan. de winkel echter in west kapelle weet ik wel te vinden. had nog bedels te goed van mezelf, maar het is n toch een bloedkoralen snoer geworden, was al heel lang een wens. kom het binenkort nog wel showen

    lieve groetjes Marleen

    BeantwoordenVerwijderen

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...