maandag 30 januari 2012

Steekjes van toen…

De stekenlapjes die meisjes vroeger moesten borduren zijn bijzondere handwerk-monumentjes van voorbije tijden… Ook in onze familie zijn er een paar van deze lapjes die gekoesterd worden.

Dit mooie lapje is gemaakt in 1922 door Zoetje Steijn, de zuster van mijn oma, toen ze tien jaar oud was.

Aan dezelfde muur hangt ook dit schattige letterlapje.

Een iets modernere variant is geborduurd door mijn tante. Hier geen jaartal, maar het is ongeveer gemaakt in 1956/1957, toen zij negen à tien jaar oud was. Is het geen schatje?

En om heel eerlijk te zijn, eigenlijk ben ik altijd een beetje jaloers op mensen, bij wie deze tastbare herinneringen uit hun familieverleden bewaard zijn. En vond ik het bovendien jammer, dat ik zelf nooit zo’n lapje heb mogen borduren - of kon erven van mijn moeder! Ik heb wel eens gelezen, dat het borduurlinnen voor deze lapjes nog gewoon te bestellen is, wie weet, ga ik dat alsnog wel eens doen!

Maar nu heb ik toch een geweldige vondst gedaan! In de 2e hands loods vond ik een echt, oud stekenlapje! Wat gefrommeld en smoezelig, en bovendien niet afgemaakt. Lupineke was als een kind zo blij en kon dit lapje natuurlijk niet laten liggen!

Het is naar mijn idee wel een raadselachtig lapje. Eerst dat bijzondere, door elkaar gehusselde alfabet. Het ‘echte’ ABC komt pas na de cijfers. Ook de onderste regel met letters (moet dit een jaartal gaan worden?) roepen bij mij behoorlijk wat vragen op! En waarom dan ineens blauwe borduurgaren?

Wie kan me meer vertellen over dit lapje?

En nog een overpeinzing: zal ik dit lapje zelf afborduren, of niet? Wat vinden jullie?

22 opmerkingen:

  1. Nee lieverd, daar moet je met je tengels vanaf blijven! Natuurlijk mag je dat niet afmaken, zo is het origineel en zo moet het gewoon blijven! Wat betreft zo'n lapje, heb er boven nog eentje liggen, komt naar je toe binnenkort! Die uit de familie zijn heel kostbaar, daar moet je dus echt heel zuinig op zijn, maar dat ben jij vast wel! Knuffel
    Lida

    BeantwoordenVerwijderen
  2. Mooie vondst, Lupineke.
    Door deze manier van borduren werden eerst de makkelijke stokletters geoefend, daarna kwamen de moeilijkere aan de beurt, de ronde.
    Dit meisje is bovenaan begonnen met enekle simpele randjes. Daarna dus de letters, die nog een keer in de goede volgorde herhaald werden, ze heeft wel de N en de M verwisseld.
    Dat ze met blauw verder ging...wie weet was het rode garen wel op?! Of heeft ze zelf een kleur mogen kiezen.

    Zelf verder borduren...tja dat moet je zelf weten natuurlijk maar zo is dit lapje ook heel leuk.
    Je zou het opnieuw kunnen borduren en dan aanvullen met eigen randjes of zo.
    Als je dat doet, de datum niet vergeten...voor de toekomst ☺

    BeantwoordenVerwijderen
  3. Het borduren van het alfabet werd aangeleerd in volgorde van moeilijkheid. Eerst de rechte letters, dan de ronde. Daarom lijkt het door elkaar gehusseld.
    Wat leuk dat je dit gevonden hebt!
    Mijn grootmoeder zat op kostschool bij de zusters Ursulinen in Vaals en moet daar heel fijn handwerk gemaakt hebben. Niks van bewaard: wat moet je met die ouwe dingen. Mijn moeder kon goed met naald en draad overweg: niks van bewaard. Mijn eigen handwerkjes van de lagere school heeft zij weggegooid: je kan het nu toch beter....
    Wees maak heel gelukkig met je vondst!

    BeantwoordenVerwijderen
  4. Dubbele uitleg...sorry, zie je ook dat ik precies 5 minuten tik over dat kleine stukje!

    BeantwoordenVerwijderen
  5. Niet afborduren, of afborduren op een ander lappie.

    BeantwoordenVerwijderen
  6. Hej Lupineke wat een prachtige schoollapjes. En dat lapje is een hele leuke vondst. Ik heb de betekenis van volgorde al eens op mijn oude weblog beschreven
    Eerst de stokletters IHNMJLTFEPBRKD. Dan de schuine letters AVWXYZ, daarna met ronde letters UCGOQS.
    Ik zou het lapje zo laten. Misschien leuk om zelf een nieuw lapje te borduren.
    Lieve groet

    BeantwoordenVerwijderen
  7. Ben het met Willy eens, het was een methode van handwerkonderwijs die dit zo voorschreef. Het klopt dus dat eerst de N (een schuine kant) werd geborduurd en dan de M(twee maal schuin, wat moeilijker is) Ik heb ook een merklapje liggen wat niet af is gemaakt, geen beginners lapje zoals dit maar een 'echt' merklapje van een ouder meisje. Ik heb veel navraag gedaan bij kenners maar de meesten zeggen toch niet afmaken en laten zoals het is. In jouw geval, het rode schoollapje zou ik het zeker niet afmaken. De stramientjes zijn inderdaad nog te koop. Zowel bij de tentoonstelling 'Aan de rol' als bij de tentoonstelling 'Uit de school geklapt' waar ik beide bemoeienis mee had is er een speciaal tentoonstellings lapje op stramien ontworpen en werden er pakketjes verkocht inclusief de stramientjes.

    BeantwoordenVerwijderen
  8. He Lupineke..... vraag eens aan Trijnie van Spanning...die heeft een hele verzameling van die lapjes en weet er alles van !!
    ik stuur je haar adres !!
    Zie je nou wel dat je lid moet worden van Merkwaardig...op de Jubileum tentoonstelling in 2013 vragen ze juist naar zulke lapjes en je mag er zelf met je dochter ook een borduren...maar die met de plaatjes er op is precies waar ze naar vragen. liefs van LIES

    BeantwoordenVerwijderen
  9. Hallo Lupinke,

    Ik heb ooit ook z'n stekenlapje gemaakt maar nooit afgemaakt ivm verhuizen naar een andere school. Ik ben nog niet eens zo heel erg oud 47 :-) Ik herken de steken van het eerste lapje en weet dat ik vlak voor de letters ben gestopt. Ik heb geen idee wat er met dat lapje gebeurt is maar vind het nu wel jammer dat ik het niet meer heb. Het was trouwens een erg strenge school met nog ouderwetse opvattingen in een klein dorpje in Friesland. Daarna ging ik naar een vrije school en mocht ik macrame-en heel erg hip toen in de 70 jaren. ;-) Daar is ook niets van bewaard gebleven :-(

    BeantwoordenVerwijderen
  10. Ja, natuurlijk heb ik ook dit soort lapjes gemaakt vroeger. Jammer genoeg was mijn moeder heel radicaal in het opruimen van spullen:-(
    Ik heb dus niks hiervan over. (Ik noem mijn Oudste altijd mijn broddellapje, ha, ha).
    Janny

    BeantwoordenVerwijderen
  11. Ook ik zeg NIET verder borduren. Natuurlijk kun je zelf iets maken. Dit is zo origineel. Die blauwe kleur in de rand is wel heel bijzonder; alleen rood is standaard. Dat stramien is nog wel te koop. Leuk om je hier in te verdiepen. Wij hebben in de familie (van mijn man) nog een aantal van deze borduurlappen. Drie er van heb ik aan mijn dochter gegeven die ze koestert.

    BeantwoordenVerwijderen
  12. Hallo Mooi verhaal.
    Ook mooie lapjes. Ik zou het ook zo bewarenEr zijn heel veel van dit soort patronen, en dus zelf borduren , heel leuk werkje. Niet zo moeilijk

    BeantwoordenVerwijderen
  13. Mooi zo'n vondst!! (en door iemand die het op waarde weet te schatten!). Zo laten, lekker bij fantaseren...

    BeantwoordenVerwijderen
  14. Wat een leuke vondst. Maar niet afborduren. Gewoon laten zoals het is. Wat is het toch leuk om te bloggen. Je stelt een vraag en krijgt meteen een heleboel antwoorden.Ga maar lekker een eigen lapje maken. De lap van mijn moeder hangt ,ingelijst, bij mijn dochter aan de muur.
    Fijne avond.
    Anje

    BeantwoordenVerwijderen
  15. dit lapje is bij jou goed terecht gekomen!! wat leuk zeg en wat een vondst!! ik zou het ook zo laten...zoals hierboven al gezegd werd,,,je kunt er lekker bij fantaseren waarom het is zoals het is...onaf bv. Maar zelf een lapje gaan borduren is wel héél leuk!! Liefs, Petra

    BeantwoordenVerwijderen
  16. leuk dat er nog zo'n mooie lapjes in de familie zijn en wat een plezier om zo'n bijzondere lap te vinden tussen oude spullen!

    BeantwoordenVerwijderen
  17. Mijn eerste reactie was gelijk: niet af borduren!Dit is origineel, en zo laten. Maar wat een geweldige vondst.
    Het doet me denken aan de stoplapjes van oma K, met die blauwe randjes. Die dateren uit 1920 of later.
    Ik denk dat het van een m coppoolse moet zijn geweest, maar ze is niet verder gekomen dan de eerste heft van haar naam. De reden? Zullen we nooit weten....

    BeantwoordenVerwijderen
  18. @Tineke: wat geniaal!! Dat zou natuurlijk die letters kunnen verklaren! Coppoolse is een naam die voorkomt in deze contreien, erg aannemelijk! Wat een ontdekking! De volgende keer eens kijken naar de lapjes van oma K, die ken ik niet...?

    BeantwoordenVerwijderen
  19. Wat leuk Zeg ,maar jammer dat je niet kan achterhalen uit welke familie hij komt.
    Ik heb ook een oudje hangen ,maar die is met wol geborduurd, heel apart.
    Groetjes Albèrtje

    BeantwoordenVerwijderen
  20. Zag je mooie familie lapjes en je nieuwe aanwinst.

    Wat Willy en Marcella zeggen over de manier van onderwijs klopt. Eerst de makkelijker stokletters later de ronde/gebogen letters. Al bordurende leerden de meisjes lezen.
    De cijfers werden gebruikt om het aantal van het linnen goed aan te geven. Bv 12 servetten, omdat de was buitens huis werd gedaan (bij de rijken). Bij Berthi is meer te vinden over de uitleg en er bestaat een boekje over de 'rode schoollapjes'!!

    Mijn info is helaas niet terug te vinden op mijn oude web-log.

    Het was vaak de gewoonte de naam/initialen van de school of onderwijzeres (zusters) te borduren.

    Er is waarschijnlijk later door een familie lid geprobeerd verder te borduren.
    Wanneer de meisjes stopten met school kwam het doekje niet af.

    BeantwoordenVerwijderen
  21. Ja, ik heb heel wat van die lapjes. Veel zijn er niet afgemaakt.
    Dat heeft ook weer wat, dus dat laat ik zo.
    Wat leuk deze lapjes bij je te zien.

    BeantwoordenVerwijderen
  22. wat leuk de lapjes
    doe je ook mee met atelier soedidee elke week een randje
    groetjes Els

    BeantwoordenVerwijderen

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...