zaterdag 10 maart 2012

Het stadhuis van Middelburg

Vandaag alweer veertien jaar geleden zijn we er getrouwd, mijn Lief en ik… samen met onze twee kinderen! Natuurlijk hadden wij onze relatie al eerder bezegeld, officieel zelfs, maar negen jaar samenwonen en twee kinderen later, kwam er dan toch dat boterbriefje…! En we trouwden niet zomaar ergens, maar in het mooiste stadhuis van Nederland!

Het is dan ook een monumentale blikvanger, ons Stadhuis. Al is de toren lang niet zo hoog als de Abdijtoren, toch zie je ook ‘Malle Betje’, zoals ze genoemd wordt, al van verre uit het vlakke land opdoemen.

Het Stadhuis kent een lange geschiedenis, die teruggaat tot in de late Middeleeuwen. In 1452 werd begonnen met de bouw van een nieuw ‘Stedehuus, waar in de Zeeuwse hoofdstad behoefte aan bleek te zijn. In het gebouw kwam niet alleen een bestuurscentrum, maar ook een Vleeshal, een Lakenhal en een Vierschaar - waar recht werd gesproken. Het gebouw werd gebouwd in laat Vlaams-Brabantse gotische stijl, door Vlaamse bouwmeesters.

Deze bouwmeesters waren leden van de beroemde Mechelse familie Keldermans. Tijdens de bouwperiode waren maar liefst acht leden van deze familie, verspreid over zeven generaties, bij dit project betrokken, niet alleen als bouwmeester, maar ook als steenleverancier, opzichter en steenhouwer.

Al tijdens de bouw van het Stadhuis in 1458, werd er door het stadsbestuur vergaderd … al was het Stadhuis toen nog lang niet af! De Lakenhal, wat nu de huidige burgerzaal is, werd in 1492 aangebouwd en in 1512 werd de toren gebouwd, die overigens pas rond 1560 de vorm kreeg die het nu heeft.
Ook in 1512 kwam de gevel aan de Marktzijde gereed, waarop de beelden zijn aangebracht van de graven en gravinnen die over Zeeland hebben geregeerd.

Deze prachtige beelden, die bij plaatsing volledig gekleurd waren in voornamelijk rode, blauwe en vergulde tinten, waren gemaakt door steenhouwer Michiel Ywijnszn uit Mechelen en werden in kisten naar Middelburg vervoerd.


Uiteindelijk was het hele gebouw pas in 1784 helemaal voltooid. Men bleef het Stadhuis echter constant verfraaien en verbouwen.


Bovenop de Stadhuistoren staat een grote windwijzer in de vorm van een zeeridder. Deze Neptunus houdt een drietand in zijn hand. In 2007 was er ineens paniek in de stad: het leek het er op, dat de drietand van Neptunus op onverklaarbare wijze verdwenen was. Dit raadsel werd gelukkig opgelost door medewerkers van de firma Jobse, die na inspectie ontdekten dat de drietand afgebroken was en ondersteboven aan de staart van Neptunus was blijven hangen… een geluk bij een ongeluk dat het ding niet naar beneden was gevallen!

Vier jaar nadat het uurwerk was aangebracht, werden in 1529 ‘twee mans te paerde en twee te voeten’ aangebracht. Deze vergulde ‘mennekes’ kregen in 1590 versterking van nog wat metgezellen. En het zijn niet zo maar beeldjes: als het carillon de hele uren slaat, bestrijden de mannekes elkaar! Een bijzonder gezicht, waar veel toeristen dan ook speciaal op blijven wachten…!

In 1910 werd hoog boven de Vleeshal aan de linkerkant van het stadhuis een beeld geplaatst van koningin Wilhelmina met prinses Juliana op haar arm. Dit beeld wordt soms door toeristen als beeld van Maria met het kindje Jezus aangezien, die daardoor denken dat het stadhuis een Rooms-Katholieke kerk is…


Maar de meest fatale dag in de historie van het Middelburgse Stadhuis was 17 mei 1940… Terwijl de rest van Nederland zich op 14 mei na de inval van de Duitsers had overgegeven, moest de provincie Zeeland op last van de regering door blijven vechten. De stad kwam middenin de vuurlinie te liggen en drie dagen na het bombardement op Rotterdam werd het grootste deel van het historische hart van Middelburg door beschietingen en brand verwoest! Ook van het prachtige Stadhuis bleef weinig over…

Schilder Reimond Kimpe maakt er dit schilderij van, dat in de voorhal van het stadhuis hangt.

De verwoesting was immens en enorm


Gelukkig viel het aantal burgerslachtoffers mee, omdat de meeste inwoners op tijd gewaarschuwd waren en konden vluchten. Al snel werd besloten om de binnenstad, en ook het Stadhuis, compleet te herstellen. Van beton werd een casco neergezet van het originele gebouw, en dit werd zoveel mogelijk met oude en originele materialen afgewerkt. De gevel werd in oude staat gelaten en compleet gerenoveerd. Aan de achterzijde kwam meteen een ‘modernere’ aanbouw om het gemeentebestuur meer ruimte te bieden. Op 18 augustus 1950 opende Koningin Juliana het herstelde gebouw met een feestelijke bijeenkomst.

Aan de binnenzijde van het Stadhuis kun je het beste zien, dat het niet meer om het originele gebouw gaat. Bewust is er voor gekozen om het beton zichtbaar te laten, als herinnering aan de verwoesting en wederopbouw.






De Middelburgers zijn nog altijd erg trots op ‘hun’ Stadhuis, en nog steeds is men heel erg blij dat er indertijd voor gekozen is om het stadhuis na de verwoesting te herbouwen!



En niet alleen de bewoners vinden hun Stadhuis mooi… In 2007 haalde het zelfs een tweede plaats bij een verkiezing van het mooiste gebouw van Nederland, georganiseerd door het dagblad Trouw.

Sinds 2004 doet het Stadhuis geen dienst meer als bestuurscentrum van de gemeente Middelburg. Het gebouw voldeed uit praktisch oogpunt steeds minder aan de moderne eisen van de tijd, en werd te klein om alle medewerkers te huisvesten. Het gemeentebestuur betrok een nieuw pand aan het Kanaal door Walcheren, en verhuurt het Stadhuis nu aan de Roosevelt Academy.

Foto: Hans Bonema Fotografie

De Vleeshal wordt verhuurt aan de Stichting Beeldende Kunst Middelburg, die er interessante tentoonstellingen houdt…

Foto van Mirthe Duindam bij de tentoonstelling ‘Innere Stimme’

Nog steeds kan er getrouwd worden in de Trouwzaal van het Stadhuis… Bløf-zanger Pascal Jacobsen trouwde er zijn Doortje…

foto: Lex de Meester

… en worden er bijzondere gasten ontvangen…

Foto: ANP

… of worden er acties gevoerd! En dat zal waarschijnlijk altijd wel zo blijven…

Foto: Greenpeace

…het Stadhuis blijft het kloppend hart van Middelburg!

26 opmerkingen:

  1. Wat een leuk en interessant verhaal! Middelburg is ook zo'n mooie stad!

    BeantwoordenVerwijderen
  2. Gefeliciteerd met je trouwdag!! En wat een mooi verhaal over het stadhuis van Middelburg. We zijn er vorig jaar 6 mei nog geweest, want toen trouwde er een dochter van mijn zus! We waren op slag weg van het mooie gemeentehuis en van Zeeland! Omdat het voor ons ver weg is, hebben we er vorig jaar een weekje vakantie van gemaakt in Zoutelande.
    Jammer dat ik toen nog niet blogde ...


    Groetjes, Yvonne

    BeantwoordenVerwijderen
  3. Van harte lieverd en nog heel veel fijne jaren gewenst met jouw lief!
    Jij vertelde mij al over dit stadhuis, maar wat bijzonder om het nu in beeld te zien! Jullie mogen met recht trots zijn op dit mooie gebouw met zijn bewogen en voor velen onbekende geschiedenis! Fijn weekend, knuffel
    Lida

    BeantwoordenVerwijderen
  4. Gefeliciteerd met jullie trouwdag.
    Heel mooi verhaal over het stadhuis Middelburg.
    Fijn jong zijn jullie nog, dit voorjaar word het onze 50 ste trouwdag.
    Dat is ook heel bijzonder vinden wij.
    Groetnis Annie

    BeantwoordenVerwijderen
  5. Hoi Lupineke,
    van harte gefeliciteerd met je huwelijk en dat jullie nog veel jaren samen met jullie kinderen gelukkig mogen zijn! Wat een leuke blog heb je gemaakt en wat een mooie foto's. In 1986 waren we met mijn moeder in Zeeland en hebben toen de binnenstad bekeken en genoten van alle oude gebouwen. We zijn zelfs boven op een toren geweest als ik het me goed herinner. Ik wist niet dat het stadhuis zo verschrikkelijk in puin lag in WOII...
    Leuk dat jullie ook al lang samenwoonden voordat je besloot om te gaan trouwen!
    Fijn weekeinde!

    BeantwoordenVerwijderen
  6. Gefeliciteerd met je trouwdag en weer een mooi blogje over een prachtig stadhuis!!Fijn weekend.

    BeantwoordenVerwijderen
  7. Van harte gefeliciteerd met jullie trouwdag!
    Het stadhuis van M. is inderdaad prachtig, al ben ik blij dat de beelden buiten nu niet meer gekleurd zijn. Op deze manier oogt het harmonieuzer. Wat een geluk dat na de oorlog gekozen is voor herstel in zoveel mogelijk oude staat en dat er niet zolang gewacht moest worden als bv. in Dresden. Die afschuwelijke oorlog.....

    BeantwoordenVerwijderen
  8. Hoi Stefanie,
    Mijn hart zwelt van trots, haha, als oud Middelburgse ben ik er nog steeds trots op en ook wij zijn in het stadhuis getrouwd, en het blijft een prachtig gebouw.
    Als ik even aan het statten ben, en ik loop over de markt, dan denk ik, wat een knap staaltje bouwkunst toch.
    Mijn vader heeft meegemaakt dat het stadhuis gebombardeert werd, zij waren toen ondergebracht in een winkel, waar nu Bouwman, sorry Bomont, zit.
    Als kinderen vonden we deze verhalen geweldig, maar de werkelijkheid was dat niet, natuurlijk.
    Fijn weekend, groetjes Hanneke

    BeantwoordenVerwijderen
  9. Nog van harte gefeliciteerd hoor, dat vergaat ik je te wensen,
    Hanneke

    BeantwoordenVerwijderen
  10. Dat is idd een prachtig gebouw. Ik kan me voorstellen dat Middelburgers er trots op zijn. Terecht.
    Het wordt toch onderhand eens tijd dat we richting Zeeland gaan!!
    Janny

    BeantwoordenVerwijderen
  11. gefeliciteerd! is je zeeridder in de buurt zodat je het samen kan vieren of roekoe-en jullie per telefoon/mail?
    als je in zo'n mooi gebouw trouwt, rust er zeker zegen op jullie verbintenis!

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Helaas... hij verblijft nog op de woelige baren... dus geen romantisch diner vanavond ;) Ik wacht vol smart op een postduif....!! Komt allemaal goed natuurlijk, nog maar zes weekjes te gaan!!

      Verwijderen
  12. Prachtig stukje over 't Staduus! Het mocht vroeger ook wat kosten, geloof ik ! Zoveel aandacht aan details en dergelijke. Gelukkig is het weer hersteld in oude staat. En natuurlijk van harte gefeliciteerd :-)
    Groeten,
    Jeanet

    BeantwoordenVerwijderen
  13. Gefeliciteerd....och die paar weekjes kunnen er nogwel bij je hebt tenslotte ook 9 jaar gewacht met trouwen. Even tellen.... dan ga je al gauw naar de 25 jaar.
    Wat een mooie serie weer...ga er staks even op mn gemak voor zitten.
    Heb het altijd alleen nog maar van de buitenkant gezien...wat een karwei moet dat geweest zijn om het weer in deze staat te krijgen.
    groetjes van Lies

    BeantwoordenVerwijderen
  14. Gefeliciteerd met je trouwdag!
    Wat een mooi stadhuis!
    Fijn weekend

    BeantwoordenVerwijderen
  15. Van harte gefeliciteerd met jullie trouwdag. Mocht jullie relatie eens zoveel deuken en schade op lopen als het stadhuis, dan weet je dat met vereende kracht alles uit de as zal herrijzen.

    BeantwoordenVerwijderen
  16. Wat een prachtig stadshuis, kan me voorstellen dat je daar in wil trouwen. Nee, voor trouwen in een prachtig gebouw moet je niet in Enschede zijn. Zou dat de reden zijn.............

    goed weekend. o,ja en nog gefeliciteerd met jullie trouwdag.

    BeantwoordenVerwijderen
  17. Van harte gefeliciteerd met jullie trouwdag!!! Prachtig verhaal over jullie stadhuis. Geweldig dat het weer helemaal opgebouwd is na de verwoesting in 1940. Als ik eens in Middelburg ben, ga ik ook kijken naar de mennekes, dat wist ik niet, lijkt me heel leuk te zien! En de rest ook natuurlijk.
    Lieve groet, Simone

    BeantwoordenVerwijderen
  18. Gefeliciteerd met jullie trouwdag! Een mooie dag samen gewenst en de rest van het weekend ook uiteraard.
    Weer een mooi verhaal over het prachtige stadhuis. Eerlijk gezegd herken ik het meteen uit mijn herinnering aan Middelburg. Hoe meer ik lees hoe hoger Middelburg op mijn lijstje van te bezoeken steden weer komt te staan ;-)

    BeantwoordenVerwijderen
  19. Van harte gefeliciteerd met jullie trouwdag!!! Over een aantal weken dan maar dat gezellige romantisch dineetje voor 2!! En wat een mooi en boeiend verhaal over dat prachtige stadhuis! als ik een keer in Middelburg ben zal ik het heel anders bekijken!(kom ik natuurlijk ook even langs hoor ;);)) dat vind ik ook zo leuk aan dit soort blogjes!wat zonde hé...die verwoesting in de oorlog...onze wijk heeft daar ook nog de sporen van. Maar wat goed dat ze het in ere hebben hersteld! (hadden ze hier ook mogen doen ipv modernere huizen..recht toe recht aan). Die hal van St Beeldende kunst ziet er ook supermooi en licht uit zeg! Dank je voor dit leerzame blogje. Liefs, Petra

    BeantwoordenVerwijderen
  20. Van harte gefeliciteerd met jullie trouwdag!
    Het stadhuis is prachtig, ik heb het diverse keren van buiten bewonderd.
    Groetjes.

    BeantwoordenVerwijderen
  21. Wat leuk om zo meer over het stadhuis te weten. Het heeft al heel wat meegemaakt. Het is al bijna 25 jaar geleden dat ik in Middelburg geweest ben, wordt tijd dat ik eens bij je kom ;)
    Gefeliciteerd met jullie trouwdag.
    Fijne zondag, lieve groet

    BeantwoordenVerwijderen
  22. Na het herlezen..viel me ineens op : 17 mei 1940 : toen werd mijn zus geboren..maar onze ouders waren toen allang naar Schiedam verhuisd waar ik ook op 17 mei maar dan 1942 ter wereld kwam.
    Door alle bombardementen moesten we toen Schiedam ook weer verlaten t'was er te gevaarlijk en vonden onder dak bij familie in Ridderkerk.
    L.H.

    BeantwoordenVerwijderen
  23. Vam harte gefeliciteerd! Wat een mooi verhaal over de geschiedenis en foto's. Mijn foto staat er mooi tussen.
    Groetjes, Mirthe

    BeantwoordenVerwijderen
  24. DAG LUPINEKE
    OPZOEK NAAR DE HERKOMST VAN DE BIJNAAM MALLE BETJE KWAM IK HIER,
    MOOI DAT JE DIT FANTASTISCHE GEBOUW EN HAAR GESCHIEDENIS ZO IN BEELD GEBRACHT HEBT .
    INMIDDELS WEET IK DAT ZE MALLE BETJE GENOEMD WORDT OMDAT DE KLOK TRAGER LOOPT,
    MAAR WAAROM DE NAAM BETJE WEET JE DAAR IETS VAN ?
    DANKJE WEL JOSINA

    BeantwoordenVerwijderen

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...