dinsdag 17 april 2012

Eva Besnyö in Westkapelle - deel 1

Stel je voor: je loopt in het plaatselijke museum in Westkapelle, het geboortedorp van je Opa. Er is veel te zien… je verdiept je in de geschiedenis van het dorp en zijn bewoners, en dan opeens valt je oog op een prachtige zwart-wit foto van een boerengezin aan de maaltijd.

En terwijl je er bewonderend naar kijkt, vallen je twee dingen op… De naam van de vader van dit gezin vertoont nogal wat gelijkenis met de naam van een broer van je Opa, én de naam van de fotografe van deze foto doet ook ergens een belletje rinkelen… Lupineke’s nieuwsgierigheid was weer gewekt… J!

Deze prachtige foto blijkt te zijn gemaakt door Eva Besnyö, een Hongaarse fotografe, die na haar jeugd in Boedapest en opleiding in Berlijn, haar verdere leven in Nederland doorbracht.

Foto van Eva Besnyö met zelfportret

Eva Marianne Besnyö werd op 29 april 1910 in Boedapest geboren in een intellectueel, Joods gezin. Nadat zij haar gymnasiumopleiding had afgerond, wilde haar vader graag dat zij een universitaire opleiding ging volgen. Eva volgde echter haar eigen wil: zij wou fotografe worden! Als dat niet zou kunnen, zou ze films willen maken… Haar leermeesters in de fotogratie waren o.a. Josef Pésci in Boedapest en Dr. Peter Weller in Berlijn. In de periode rond 1931, toen Eva Besnyö zich als zelfstandig fotografe in Berlijn vestigde, stak het nazisme steeds nadrukkelijker de kop op, een reden waarom zij in 1932 naar Nederland verhuisde. Eva Besnyö was toen 22 jaar oud.

In Berlijn had Eva de cineast John Fernhout leren kennen, met wie zij in 1933 in het huwelijk trad. John Fernhout was de zoon van de schilderes Charley Toorop, en via haar beroemde schoonmoeder werd Eva geïntroduceerd in de Nederlandse kunstwereld.

Charley Toorop schildert Westkappelse boer – Foto Eva Besnyo

Charley Toorop verbleef graag en veel in het Zeeuwse dorp Westkapelle. Haar vader, Jan Toorop, bracht zijn zomers jarenlang in Domburg door, waar hij een kunstenaarscentrum had opgericht. Charley vond Domburg echter te mondain en ging liever te voet naar Westkapelle, waar zij meer inspiratie opdeed voor haar schilderijen bij de ‘noest werkende bevolking’.

Eva Besnyö ging met schoonmoeder Charley Toorop mee naar Westkapelle, en ook zij was onmiddellijk gecharmeerd en gefascineerd door het prachtige Zeeuwse landschap en de authentieke boerenbevolking die ze hier aantrof! Zij vond Nederland ‘aandoenlijk’, en hield er van, om het al het mooie en positieve wat zij zag, vanuit haar gevoel voor schoonheid, in foto’s vast te leggen. Eva en Charley verbleven tijdens deze periodes in Café de Valk, waar zij vaste gasten waren en Charley een atelier had. Eva maakte veel foto’s van het dorp en zijn bewoners, waarmee ze een tijdsbeeld, wat na de oorlog voorgoed verdwenen was, op bijzondere wijze zou vastleggen…

De foto’s die Eva Besnyö maakte in Zeeland werden in 1990 uitgebracht in een fotoboekje, wat Lupineke, tot haar grote blijdschap, pas geleden op de kop kon tikken: ‘Zeeland Toen’!

Deze prachtige foto’s maakte Eva Besnyö in Westkapelle …






Maar, hoe zit het nou met die gezinsfoto uit het museum? Is deze foto nou echt van het gezin van de broer van mijn opa?

Het gezin van Janis en Joane (Adriana) Huibregtse-Westerbeke met in het midden dochtertje Ploon

Tijdens een bezoekje aan een nicht van mijn vader, blijkt dat Eva Besnyö inderdaad het gezin van mijn oud-oom heeft gefotografeerd. Wij ontmoetten Ploon, nu inmiddels ruim 80 jaar oud, en zij kon het verhaal bevestigen. Het had weinig indruk gemaakt op deze nuchtere, hartelijke vrouw, dat hun gezin gefotografeerd werd door een beroemde fotografe.

Veel méér indruk had een schilderij van Charley Toorop op haar gemaakt. ‘Aan de toog’ heet het, en ook hier staan Ploons ouders op afgebeeld: dit vindt ze dus helemaal niks! Want tot grote ergernis van Ploon staat haar moeder afgebeeld met maar één oog. Ze vindt het nog steeds een vréselijk schilderij om te zien…!

Eva Benyo heeft in Westkapelle verschillende serie’s foto’s gemaakt. Ze zijn niet alleen prachtig om te zien, maar leggen ook een tijdsbeeld vast van het boerenleven van voor de oorlog… een wereld die daarna voor altijd verdwenen zou zijn…!









Binnenkort meer over deze bijzondere fotografe!

27 opmerkingen:

  1. Prachtig, klasse...
    Mijn complimenten, en leuk dat er familie op staat, dit ga ik ook nog eens uitpluizen,
    Groetjes Hanneke

    BeantwoordenVerwijderen
  2. hoi lupineke,wat een mooie aandoenlijke foto's,prachtig uit het leven gegrepen.
    leuk dat je er zoveel over vertelt weer met plezier gelezen. hoe is het met je keeltje! gr marloeskreatief

    BeantwoordenVerwijderen
  3. Lupineke, wat een ontroerend, interessant verhaal. Ben in het bezit van diverse boeken over de Achterhoek. Ook hier werd/wordt het boerenleven uitgebreid besproken en toont veel gelijkenis met jouw foto's. Opwindend als je zoiets ontdekt. Gisteravond was er nog een kennis bij mij op bezoek en zij is druk doende met genealogie ook van diverse families. Heeft o.a. hierdoor ook leuke ontmoetingen. Heb heel veel zin om een keer naar Westkapelle te gaan kijken en ook naar blij dat ik brei in Arnemuiden. Ik zet het op mijn verlanglijstje. Wij genieten altijd van de zee op Texel. Wij komen daar al 30 jaar. Soms een dag, soms een week. Vorig jaar zelfs een naseizoen. I.p.v. ontspanning geeft dat ook weer spanning.Want je kunt dan alleen de weekenden en het is toch altijd drie uur rijden vanuit de Achterhoek.
    Ik heb momenteel rugklachten, dus niet naar het werk en heb dan tussendoor even gelegenheid op jullie blogs te kijken. Leuke afleiding. Hartelijke groet Alice

    BeantwoordenVerwijderen
  4. Wat is toch weer een prachtig verhaal. Moest wel even lachen om je oud tante Ploon die het schilderij vreselijk vond omdat haar moeder met 1 oog afgebeeld is. Heerlijk die nuchtere kijk :-)

    groetjes,dinah

    BeantwoordenVerwijderen
  5. Wat een prachtige foto's en een boeiend verhaal. Hoe iets kan "lopen" in het leven. Was weer even terug in de jeugd van mijn moeder, dank je wel.
    lieve groet

    BeantwoordenVerwijderen
  6. Wat leuk als je zoiets tegen komt,terwijl je dit niet verwacht!
    Zou deze fotografe ook de ansichtkaarten met klederdracht gemaakt hebben?
    Wat leuk,dat je het boekje gevonden hebt. Zijn er nog meer van?
    'k Vind het jammer,dat de klederdracht verdwenen is--behalve een enkelin dan.Weet wel,dat het nu onbetaalbaar is,enz. Maar het is zo karakteristiek voor een streek.
    Bedankt voor je verhaal .
    groetjes,Truus uit Drenthe

    BeantwoordenVerwijderen
  7. Wat heb je weer een interessante blog geschreven en dan al die prachtige foto's! Gelukkig heb je dat fotoboekje en dat geeft een schitterend beeld van lang geleden. Wat goed dat je familielid nog informatie kon geven.
    Zeeland is een prachtige provincie, maar voor mij wel ver weg; we moesten er maar eens een week op vakantie gaan.....maar of dat er van komt????
    Groeten van Willemien.

    BeantwoordenVerwijderen
  8. Wat leuk om je familie zo terug te zien en wel op deze bijzondere manier vereeuwigd! Heel mooie foto's en ja die Charlie was een aparte!
    Bedankt heb er van zitten genieten, knuffel
    lida

    BeantwoordenVerwijderen
  9. Fantastisch, was al fan van eva besnyo maar dan deze oerzeeuwse foto's, prachtig!

    BeantwoordenVerwijderen
  10. Wat een leuk verhaal Stefanie, en wat een PRACHTIGE foto's! :-)

    BeantwoordenVerwijderen
  11. Dank je wel voor dit mooie verhaal, ik heb het geboeid gelezen.

    BeantwoordenVerwijderen
  12. Stefanie, de foto waarop ze stro op de wagen doen, de vierde van onderen, de man links is ook Joost, of tewel: Joos de Baai...
    Meer scheldnamen zal ik maar niet gebruiken haha, maar nicht ploon ken ik ook hoor, woont vlak bij ons.
    Ik ben zeer benieuwd naar je volgende editie, want je doopceel is nu gelicht hoor...
    Groetjes Hanneke

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Ha ha!! Leuk dat van die ene foto, dat wist ik niet...!

      Verwijderen
  13. Wat heb ik genoten van je bericht.. Tjonge, dat is een bijzondere ontdekking!
    Geweldig om deze foto's te zien, en voor jou zijn ze helemaal sprekend.., zie die breiende vrouwtjes eens op het strand; prachtig!
    Het mooie boekje zul je wel koesteren!

    Groetjes, ELizabeth

    BeantwoordenVerwijderen
  14. Schitterende foto's en interessant verhaal...
    Groetjes

    BeantwoordenVerwijderen
  15. Wat zul je blij geweest zijn toen je dit mooie boek op de kop tikte! en dan staat er ook nog familie van je in, heerlijk (ook voor mij) om die foto's te bekijken! Zo heerlijk om op het strand te breien. En die vrouwen zien er allemaal zo keurig netjes uit, echt om door een ringetje te halen!
    lieve groetjes,

    BeantwoordenVerwijderen
  16. Wat een prachtige foto's! Je zou er weer van in klederdracht gaan lopen.... (ik mag binnenkort weer een keertje), wat waren de mensen vroeger toch mooi! En dan die reactie van Ploon, schitterend! In het Zeeuws museum hangt een dergelijk schilderij van een Arnemuidse vissersvrouw, vinden ze hier ook echt niks aan :-)

    BeantwoordenVerwijderen
  17. O wat een superleuk logje! Ik geniet, vind haar een superfotografe. Bijzonder dat je familie afgebeeld staat op een foto en op een schilderij! Ik kijk al uit naar het andere deel...

    BeantwoordenVerwijderen
  18. Prachtig verhaal, ik zit hier met veel plezier te lezen en de mooie foto's te bekijken. Lijkt me een erg mooi fotoboek. Het schilderij vind ik ook heel mooi. Charly T.zal wel gedacht hebben dat de vrouw anders veel te veel de aandacht naar haar toe zou trekken omdat ze zo mooi is.
    Welterusten voor zo, lieve groet

    BeantwoordenVerwijderen
  19. Bijzondere foto's van een markant fotografe.
    Apart om je familie zo dan tegen te komen.

    BeantwoordenVerwijderen
  20. Wat leuk om zo een deel van je familie terug te zien! Vooral ook op het schilderij van Charley Toorop. Prachtig om te lezen hoe anders Ploon er tegen aankijkt!

    BeantwoordenVerwijderen
  21. prachtige foto's van een grande dame uit de fotografie. en wat bijzonder dat zij jouw familie heeft gefotografeerd en dat er ook nog eens een schilderij van hen gemaakt is door Toorop.

    BeantwoordenVerwijderen
  22. wat een sfeervolle mooie foto's! ik moet bijna uitkijken dat ik het leven toen niet ga romanticeren...want dat stralen die foto's wel uit! heerlijk landelijk, rust, eenvoud... En hoe leuk dan om jouw familie daar tegen te komen op de foto's! Lieve groet, Petra

    BeantwoordenVerwijderen
  23. Wat is er ontzettend veel veranderd in ons leven. Je ziet het goed als je deze mooie foto's bekijkt. En zo heel erg lang geleden is het niet eens.Alleen al het feit dat de mensen toen nog in de dracht van de streek liepen. Iets dat helemaal verdwenen is.Geen machines maar handwerk.Ik ben altijd zo benieuwd wat de jongeren van nu vinden van deze foto's als tijdsbeeld.
    Wat leuk dat je daar je familie tegenkwam.Eva Besnyö was een heel byzondere fotografe met een fantastisch oog voor de gewone dingen die ze op een heel byzondere manier vastlegde.
    Geniet van je boek .
    Anje

    BeantwoordenVerwijderen
  24. Wat bijzonder om zo een foto van je familie te ontdekken.
    Van Fernhout en Toorop hangen wat werken in het Arnhems Gemeentemuseum. Ik vind ze mooi maar ik kan me voorstellen dat nicht Ploon het helemaal niks vond:-)
    Janny

    BeantwoordenVerwijderen
  25. Wat een prachtige foto's, ben benieuwd naar het vervolg van het verhaal. gr. Carin

    BeantwoordenVerwijderen

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...