zondag 3 februari 2013

De nacht dat de dijken braken…

Tijdens de stormnacht van 31 januari op 1 februari 1953 braken de dijken in het overgrote deel van Zeeland en Zuid-Holland. Er zal niemand zijn, die dát níet weet…


1835 (+ 1) mensen kwamen jammerlijk om het leven tijdens deze nacht en de dagen die erop volgden. 
Een ramp was geschied, een ramp van gigantische omvang. 


Nu zestig jaar later, herdenkt Zeeland die ramp en zijn slachtoffers…


Aan de zuidkant van het eiland Schouwen-Duiveland, vlakbij het dorpje Ouwerkerk, brak in die dramatische nacht de dijk op twee plaatsen door, waarna het woeste, kolkende en vernietigende water het eiland en de dorpen overspoelde.


Het grootste gat werd geprobeerd zo snel mogelijk te dichten, maar door de heftige stromingen plus getij lukte dit niet. De Nederlandse regering kocht razendsnel enkele caissons in Engeland en deze werden in het stroomgat gedropt, zodat het grootste deel van het dijkgat min of meer gedicht was, en er met man en macht gewerkt kon worden aan een nieuwe dijk. 


Zestig jaar later lopen wij, op 2 februari 2013, langs de oude dijk bij Ouwerkerk. Op weg naar de vier enorme caissons, die hier nog altijd schots en scheef in het landschap liggen. 
Inmiddels is er een nieuwe dijk aangelegd, buitenom, waardoor de oude gedichte dijk, inclusief caissons, geen beschermende functie meer hebben.

En is dit nu de plek geworden waar herinnerd wordt.. en herdacht.. en vooruit gekeken..!


In de caissons bevindt zich het Watersnoodmuseum.

Voor ons Walcherenaren had de watersnood niet zo’n enorme impact als op de overige eilanden. 
Alleen bij Arnemuiden en Vlissingen kwam het water, gelukkig bleef de rest van ‘ons’ eiland deze keer droog. Is het daarom, dat de ramp voor ons gevoelsmatig altijd wat verder weg is gebleven?


Bij binnenkomst is het een drukte van belang deze zaterdag. Vele mensen zoeken vandaag het museum op, en is dit de plek waar men wil zijn om dit stuk gemeenschappelijk verleden te delen… ieder op zijn eigen manier.


In het eerste caisson, wat overigens enorme bouwwerken zijn, staan ‘de feiten’ centraal. Feiten over de ramp, de mensen, de redders, de geschiedschrijving.. In dit deel van het museum bevindt zich ook een enorm archief met beelden, krantenknipsels en materialen.


Het tweede caisson is gewijd aan de emoties… 


Je leest en ziet o.a. verhalen van bijzondere reddingen… Zoals het mandje waarin baby Teun meegenomen werd... Of de zak waarin kleine Arie gelegd was, en die bijna achteloos door de redders aan de kant werd geworpen, niet wetende dat er een kindje in zat.. Of die sergeant, die na dagen onafgebroken in touw geweest te zijn om mensen te redden, toch terug ging om het paard te halen, dat hij drie dagen eerder tot aan de hals in het water had zien staan...


Het meeste indruk maakt de muur met namen. 
Namen van alle slachtoffers die bij deze ramp omgekomen zijn.. 


Bijzonder indrukwekkend is het project ‘Slachtoffers krijgen een stem’. In een afgescheiden deel van het caisson is een kunstwerk gemaakt waarin de namen van de slachtoffers over het water naar de einder stromen en waar hun verhaal verteld wordt… 

Hier lijk je werkelijk even de mensen te ontmoeten die het water niet overleefd hebben… kippenvel!!


In het derde caisson staan het herstel en de wederopbouw centraal. 
Hoe dichtte men de dijken, hoe herstelden de bewoners, zowel fysiek als psychisch, van dit natuurgeweld met al zijn slachtoffers? Hier kun je beleven hoe vanuit heel Nederland, ja, zelfs vanuit heel de wereld, Zeeland en Zuid-Holland te hulp werd geschoten!



Het herstel van de dijken en het aanleggen van de Deltawerken krijgt ook in dit caisson zijn plek.


Waardoor we nu ‘veilig’ zijn hier, in de Scheldedelta, beschermd tegen een herhaling van deze gigantische ramp. Bijzonder is ook het overzicht van alle overstromingen die ons land in de loop van de eeuwen heeft ondergaan.. 


De Elisabethsvloed, de St. Felixvloed, de St. Maartensvloed.. wat is ons land en zijn bewoners vaak het slachtoffer van het water geweest.


In het laatste caisson, wat dit weekend voor het eerst geopend is, vind je in een prachtige en kleurrijke opstelling een blik op de toekomst.


Zij we wel zo veilig als wij denken? Hoe ontwikkelt de natuur zich in samenhang met onze veiligheid?
Hoe kunnen wij Zeeuwen ons verder ontwikkelen, met oog op de toekomst en geborgen in het verleden?


Als we na dit indrukwekkende bezoek aan het museum uit het laatste caisson komen, worden we verwelkomd door wind, zon, ruimte… 
We zien het weidse Schouwse land en vanaf de oude dijk een prachtig uitzicht op de zee en de inlagen. 
Ons hoofd zit vol met indrukken, gedachtes, emoties… Veel, veel was er te zien, te ervaren..!

We werpen nog een laatste blik op de herdenkingskransen onder aan de dijk.. 


.. en gaan geroerd naar huis terug!


40 opmerkingen:

  1. Indrukwekkend verslag heb je gemaakt van de herdenking. Hopelijk gebeurt er nooit weer zo'n verschrikkelijke ramp...

    lieve groet,
    Betsy
    Wolatelier DiAn

    BeantwoordenVerwijderen
  2. Dank voor het mooie en indrukwekkende verhaal. We willen het museum in de meivakantie bezoeken, als we een weekje in Haamstede doorbrengen. Na jouw verhaal helemaal!

    BeantwoordenVerwijderen
  3. Heel indrukwekkend ... en eigenlijk nog helemaal niet zo heel lang geleden ...

    Groetjes,
    Simone

    BeantwoordenVerwijderen
  4. Het is nog niet je voor te stellen hoe erg het is geweest voor die mensen in het water. Ik zag deze dagen allerlei films en interviews met overlevenden. Ook het verhaal vanochtend bij OVT op de radio, dat er zo laat hulp op gang kwam en gezagsdragers zoals burgemeesters echt in shock waren en de omvang niet goed inschattte. Ja er is nog genoeg over te schrijven en lezen. Mooi museum lijkt mij, bedankt voor jouw verslag!

    BeantwoordenVerwijderen
  5. Wat heb je dat mooi weergegeven, erg indrukwekkend dat museum,zeer zeker het bezoeken waard!

    BeantwoordenVerwijderen
  6. Heel indrukwekkend! Prachtig zoals je het hebt opgetekend. Museum lijkt me de moeite waard!
    Groetjes, Ineke

    BeantwoordenVerwijderen
  7. Mooi blog. Wij waren vanmiddag bij een oom van 82 jaar oud en hij vertelde dat hij dat weekend net 10 dagen getrouwd was en dat hij toen opgeroepen werd om te helpen. Is vier dagen in touw geweest toen. Petje af voor hem en al die mensen die hebben gestreden om te zorgen dat er niet nog meer dijken doorbraken en die met gevaar voor eigen leven anderen hebben gered!

    BeantwoordenVerwijderen
  8. Wat heb je dit allemaal mooi opgeschreven! Binnenkort ga ik een weekendje naar Renesse en dat lijkt me een mooie gelegenheid om dit museum te bezoeken.
    Ik ben zelf geboren in Zierikzee en mijn vader was een echte Zeeuw, geboren in Nieuwerkerk. Als we op familiebezoek gingen, gingen we ook altijd even naar de caissons. Toen al indrukwekkend.
    Een nichtje van mij is ook omgekomen bij de ramp. Dus ik ben benieuwd of ik haar naam vind tussen alle namen op het monument.

    BeantwoordenVerwijderen
  9. Van de week toen het op de 30e zo stormde en 's avonds de film "de storm" op tv was, dan kom je in een sfeer van spanning en mededogen. Jouw verslag van bezoek aan museum draagt daaraan bij, bijzonder hoor.

    BeantwoordenVerwijderen
  10. Een erg mooi artikel , heel erg bedankt ..fijn om te lezen....

    BeantwoordenVerwijderen
  11. Indrukwekkend wat er toen gebeurd is en indrukwekkend waarop een ieder het daarna weer opgepakt heeft.

    BeantwoordenVerwijderen
  12. Heb het boek van Kees Slager gelezen en toen is me pas goed duidelijk geworden hoeveel facetten die ramp had! En de omvang... is niet goed voor te stellen. Toen we in 2006 in Zeeland waren, werd ik wel gegrepen door de ramp en wilde er alles over weten. We bezochten ook het museum in Ouwerkerk. Fijn dat je ons zo'n up-to-date verslag geeft van het museum... Het is en blijft een verschrikkelijke tragedie. Afgelopen week werd een man in contact gebracht met twee zusjes die hij gered had en hun oude moeder die nog leefde. Ook kippevel!

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Nog steeds komen dit soort ontmoetingen voor.. mensen die voor het eerst sinds al die jaren in contact komen met hun redders of geredden.. ongelofelijk he! De laatste week lezen we hier in de krant veel indrukwekkende verhalen, die nu pas het levenslicht mogen (of kunnen?) zien.. Het was in die tijd gewoonweg te zwaar om mee geconfronteerd te worden, men zweeg er over...

      Verwijderen
  13. 28 februari hoop ik met een groep van www.Historizon.nl een bezoek te brengen aan het Museum....ben benieuwd of dat kleed met geborduurde namen er nog hangt.
    Ik wil een foto maken van de naam van mn moeders broer die bij Rilland-Bath omkwam.
    Ik weet ook nog dat mn vader zandzakken moest gaan vullen om tegen de dijk aan te leggen. LIES H

    BeantwoordenVerwijderen
  14. Het was een grote ramp. Ik kan het me nog goed herinneren.
    Het is goed dat er een plek is waar plaats is om te herdenken en voor informatie. Die caissons zijn daarvoor heel geschikt. Je hebt een prachtige reportage gemaakt. Bedankt. Groeten van Willemien.

    BeantwoordenVerwijderen
  15. Het blijft zo indrukwekkend! Mijn moeder heeft de ramp meegemaakt en kan er nog niet over praten , het is toch ook niet voor te stellen wat er toen gebeurd is. En dat zonder enige communicatie, vandaag de dag niet meer voor te stellen. Dankje voor het plaatsen van dit bericht.

    BeantwoordenVerwijderen
  16. Met kippevel op m'n armen zitten lezen-die dreiging en dat bulderende geluid....
    Was zelf bijna 5 toen dit gebeurde en bij ons de Waterpoort gesloten werd tegen het hoge water.
    Heb nog een boek dat uitgegeven is nav de ramp.
    Vooral het 'monument' van water met de namen erin....
    Hoe ervaar jij het als het stormt en je man is op zee???
    Bedankt voor je verslag.
    groetjes,Truus uit Drenthe

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Ook al heb ik de ramp gelukkig zelf niet meegemaakt, toch ben ik altijd wat alerter als het hier echt hard stormt.. een stuk collectief geheugen misschien? Tja, en mijn zeeman is vaak ver weg van huis, gelukkig weet ik het niet altijd als hij daar in een storm of orkaan zit.. en als ik het wel weet denk ik er maar niet te veel over na, dan maak je je maar zorgen, en je kan er niks aan doen... Maar, ik voel me wel altijd heel opgelucht als hij laat weten dat het weer voorbij is ;)

      Verwijderen
  17. Dank voor dit goede en indrukwekkende verslag.
    Museum en de gedenkplaatsen zijn van grote waarde.
    Ik weet het nog heel goed toen het gebeurde, ook bij ons stormde het, maar pas veel later kwamen de berichten naar het Noorden.
    Hoe spannend het bij ons was, omdat mijn Heit met mannen van de dijk, de brug bij ons huis dicht zetten met grote balken.
    Was een waterkering in de oude slachte dijk, achteraf was dat maar gewoon.
    Groetnis Annie

    BeantwoordenVerwijderen
  18. indrukwekkend had al een programma gezien op tv heftig hoor nu ook nog na zoveel jaren ,
    Albèrtje

    BeantwoordenVerwijderen
  19. Oh Stefanie wat een indrukwekkend museum, dat staat nu op mijn lijstje eens te gaan bezoeken. Als ik dat zo lees schieten de tranen me in de ogen, dat is zo'n gebeurtenis die nooit meer mag gebeuren. Heb een paar jaar geleden 'De Storm' gezien en dat vond ik toen zo heftig. Nu maar hopen dat de Deltawerken het land beschermen.
    Fijne week.
    groetjes,
    Anita

    BeantwoordenVerwijderen
  20. Mooi en indrukwekkend, om nooit te vergeten!

    BeantwoordenVerwijderen
  21. Heel mooi verhaal wat je opschrijft. Wij zijn deze afgelopen zomer in het museum geweest, en we vonden het zeer indrukwekkend. Mijn moeder was Zeeuwse, en mijn grootouders huis in Zierikzee heeft ook onder water gestaan. Gelukkig waren mijn opa en oma op bezoek in Goes, en hebben de ramp zelf niet meegemaakt. Wel zijn er veel familie en vrienden van hen omgekomen. Toen we al de namen lazen op de muur, kregen we wel kippenvel, en dan gaat het ook heel erg leven. Dank je wel! Groetjes Margreet

    BeantwoordenVerwijderen
  22. Ik was nog net geen 3 en heb dus ook geen levendige herinneringen aan de ramp. Mijn ouders waren fervente radionieuwsluisteraars. Ik moet er toch iets van meegekregen hebben. In de zomer van 1953 gingen we naar Katwijk op vakantie en dàt herinner ik me wel. Die vreselijke golven en dat afschuwelijke water zijn me altijd bijgebleven. Ik moest en zou erin van mijn vader. Mijn hekel aan zee is nooit overgegaan.

    BeantwoordenVerwijderen
  23. Lieve Lupineke, ik ben van ver na de ramp. Als wijkverpleegkundige maakte ik regelmatig mee dat ouderen de hele nacht aangekleed in de kamer hadden gezeten als het 's nachts stormde. Mijn ene buurman die tot maandagavond in een toren zat opgesloten omdat de toegangsdeur versperd was door het water. Mijn andere buurman die meer dan de helft van zijn familie verloor en daarover nog steeds niet kan of mág praten. Er zijn nog steeds kerkgemeenschapoen die deze tragedie als een straf van god zien.......
    Elke herdenking weer lees ik nieuwe verhalen, afschuwelijke tragedies, mensen die pas na 1 1/2 jaar in de modder werden gevonden. Maar ook 'samen sterk'.
    Mensen die meer willen lezen en ook kijken: het boek 'Watersnood' van Kees Slager is een aanrader. De kolos weegt ruim 4 kilo en bevat honderden foto's.

    Onze vlag hing vrijdag halfstok en we waren stil.

    BeantwoordenVerwijderen
  24. Iets wat door geschiedenisles mij bij gebleven is, de watersnoodramp in Zeeland. Later leerde ik dat het ook hier in Zuid-Holland spannend was. Bij mij in de buurt in Nieuwerkerk a/d Yssel werd een ramp voorkomen door het schip van schipper Evegroen dat ze in de dijk voeren die op doorbreken stond, mijn vader woonde hier in de polder. Weet dat als ik weer eens in Zeeland kom dat ik een bezoek breng aan dit museum.

    BeantwoordenVerwijderen
  25. Fijn dat je er zoveel aandacht aan geeft, Het is een van mijn eerste herinneringen als driejarige. Ik woonde toen ook in Westland. Mijn vader was in Engeland in de buurt van Kings Lynn, waar ook nog 18 mensen zijn verdronken en mijn opa en oma bij wie we inwoonden waren in alle staten.Als de dijk bij Moordrecht het niet zou houden verzuipen we allemaal zei opa, Als kleine kindje merk je dat op. Gelukkig heb ik een een heel rustige stabiele moeder die iedereen weg bij de radio, naar de kachel, die niet wilde branden, dirigeerde... Haar broer, die in 's Heer Arendskerke woonde en bij de politie was, was in het het gebied maar gelukkig bleef Zuid Beveland min of meer gespaard. Al snel na de ramp gingen we op bezoek. Over een dijk met aan beide kanten water! Het was verschrikkelijk. Later toen in in het ziekenhuis in Goes werkte bleven 's nachts met storm altijd op alle zalen de lichten aan. Want het zat en zit diep in de Zeeuwen!

    BeantwoordenVerwijderen
  26. Wat een prachtig en indrukwekkend verslag heb je gemaakt. Zelf herinner ik me de nacht nog heel goed. Wij woonden in Capelle an de IJssel en de ramp zou nog vele malen groter zijn geweest als de dijk dar het begeven had. Het geluid van de wind vergeet ik nooit meer. Geen elektriciteit en mondjesmaat gas. Het was een moeilijke dag en aan het eind van de middag ging ik met mijn drie broertjes,waarvan de jongste net 5 maanden was naar vrienden in Rotterdam. Die woonden in en flatgebouw op drie hoog. Mijn ouders dachten dat we daar veilig zouden zijn als het ergste gebeurde. Gelukkig ging het daar goed maar in Zeeland, zo vreselijk wat daar gebeurde. Dat museum ga ik zeker bezoeken. Bedankt voor deze post.
    Anje

    BeantwoordenVerwijderen
  27. Je hebt het mooi beschreven, ja het museum is heel indrukwekkend, maar ook de verhalen van de mensen die het meemaakten...heel aangrijpend.
    'k Heb een herdenkeingsdienst meegemaakt, daarbij werden alle namen van hen die verdronken opgelezen, zo aangrijpend!

    BeantwoordenVerwijderen
  28. Een ramp met grote verdrietige gevolgen. Óok de oostkust van Engeland had met deze storm te maken hoewel er daar gelukkig veel minder slachtoffers te betreuren waren.
    Mocht ik nog eens die kant opkomen dan ga ik zeker naar het museum.

    BeantwoordenVerwijderen
  29. p.s. Mooi die sneeuwklokjes boven aan de pagina , was zo onder de indruk van De Ramp dat ik het nu pas zie nu ik het nog eens overlees.
    Lies H

    BeantwoordenVerwijderen
  30. Zo'n gebeurtenis blijft indruk maken. Van vroeger kan ik me een film (Amerikaans) herinneren over kinderen tijdens de ramp. Groetjes,

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Gevonden! The little Ark, Amerikaanse kinderfilm gebaseerd op De kleine ark van Jan de Hartog. Een geadopteerd jongetje en meisje bouwen tijdens de watersnood van 1953 een 'arkje' en overleven zo met al hun huisdieren de ramp. Na omzwervingen door Urk en Marken komen zij in Amsterdam terecht, waar zij naar hun vader op zoek gaan. (info internet)

      Verwijderen
  31. Prachtig indrukwekkend verhaal!!! Wat een gebeurtenis! Groet, Alexandra.

    BeantwoordenVerwijderen
  32. hallo Stefanie, ik heb jaren geleden veel over de ramp gelezen en ben met DH ook in Zeeland op veel plaatsen geweest die zo diep getroffen waren: indrukwekkend! En ook deze week weer veel gezien en gelezen, het blijft je raken!
    Dank voor je mooie verhaal, lieve groet, Sylvia(willemien)

    BeantwoordenVerwijderen
  33. Het is een onderwerp waar veel over gesproken is de laatste dagen. Ook met mensen hier uiit de polder die hier als pionier gekomen zijn uit zeeland en een stuk van brabant ook wel een vergeten gebied maar zeker getroffen. Mooi blogverhaal misschien een idee om naar toe te gaan dit weekend! Bedankt en groet carina

    BeantwoordenVerwijderen
  34. Hallo Stefanie,
    ik kom hier toch regelmatig even kijken, jouw blog is echt inspirerend. Gezellig, vol ideeen.. zo leuk!
    En je verhaal over de watersnoodsramp van '53... heftig... het is alweer zoveel jaar geleden maar het blijft een indrukwekkende gebeurtenis...

    Je bent ook welkom op mijn blog,

    lieve groet
    Miriam

    't Bezige bijtje

    BeantwoordenVerwijderen
  35. met de tranen over mijn wangen lees ik je verhaal en denk gelijk weer aan de man uit Oude Tonghe, die zijn gehele gezin(ik geloof van vader/moeder en 13broers en zusjes)verloor, terwijl hij in dienst zat. Pas 4 dagen later hoorde hij het en mocht pas weken nadien terug naar "huis". Niks was er meer van over en die man is nooit meer terug gegaan, pas recentelijk met vragen aan de buren, welke het wel hadden overleefd....intriest om te zien hoe die man zijn levenlang(want inmiddels al een man van rond de 80)geworsteld heeft met het verlies van al zijn dierbaren. Zoiets mag niet vergeten worden....bedankt voor jou verhaal.

    BeantwoordenVerwijderen
  36. Ik weet het nog goed, het was in de nacht van zaterdag op zondag. Wij hoorden het op de radio.En de maandag daarna ontbrak een meisje in onze klas,zij was van Kallo,vlakbij de Schelde en hun dorp was ook vreselijk getroffen door de storm.Enkele dagen later heeft zij kunnen vertellen,maar dit alles verbleekte bij het leed door de ramp in Nederland.M.H.

    BeantwoordenVerwijderen

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...