dinsdag 13 mei 2014

Neeltje Flipse-Roelse, fotografe pur-sang

Een van de meest authentieke dorpen van Walcheren is Westkapelle,
ver weggestopt in de noordwesthoek van het eiland.
Toch is dit dorp niet alleen traditioneel van aard, zoals je misschien zou denken.
Men is zich er hier juist heel bewust van het feit hoe waardevol cultuur en historie zijn.
Ging buurdorp Domburg ten onder aan het toerisme, Westkapelle bleef zijn roots trouw.
De oprichting van Het Polderhuis, het dijk-en oorlogsmuseum, bewijst dit!
Het Polderhuis eert zijn dorp, bewoners en verleden in een unieke opzet.
Ik kom er dan ook graag!

Een van de mensen die heel belangrijk is geweest voor de geschiedschrijving
van het dorp is Neeltje Flipse-Roelse.
Niet doordat zij stukken schreef of zich bezig hield met onderzoek 
maar door de enorme collectie foto’s die zij nagelaten heeft 
en die het hart vormen van Het Polderhuis.


Neeltje Roelse werd in 1921 geboren.
Zoals alle meisjes van het dorp liep ze in dracht
en mocht ze van haar ouders alleen naar de lagere school.


Ze was enig kind en, al mocht ze niet doorleren,
toch kreeg ze op haar vijftiende verjaardag een heel bijzonder cadeau.. namelijk een fotocamera.
Zou haar vader, die bouwkundige was, geweten hebben dat Neeltje talent had om in het gewone het bijzondere te zien? Dit cadeau was namelijk in die tijd heel uniek, zeker voor een meisje!


In eerste instantie legde Neeltje de wereld om haar heen vast
en maakte zij echte huis-tuin- en keukenkiekjes.


Ze werd al snel lid van de Camera Club in Middelburg (zij was één van de twee vrouwelijk leden)
en op de zolderverdieping van haar ouderlijk huis aan de Zuidstraat maakte ze een donkere kamer 
waar ze haar eigen negatieven leerde ontwikkelden.


En toen kwamen de oorlogsjaren. En de Duitse bezetters…
In deze donkere periode ontstond bij Neeltje de behoefte om zoveel mogelijk vast te leggen
wat er in haar dorp gebeurde. En dat deed ze dan ook!
Met haar fotocamera verstopt onder haar keuzen
maakte ze stiekem foto’s van de bezetting van haar dorp.
 Foto’s die nu een uniek beeld geven van die tijd.


Tijdens de oorlogsjaren leerde Neeltje haar man Kor kennen.
Hij werkte als jonge ambtenaar op de gemeente bij de uitgifte van persoonsbewijzen. 
Kor was de man die inzag dat Neeltje anders was.. en anders wilde zijn,
en dat uitte door het maken van foto’s.


Ook de enorme verwoesting van het dorp Westkapelle door de bombardementen van de Engelsen
in oktober 1944 werd door Neeltje vastgelegd met haar camera.
De gaten in de dijk, de kapotte huizen, en vooral… het water… overal het water!
Het zijn ontluisterende beelden van een verwoest en ontredderd dorp…







Honderden foto’s heeft Neeltje in die jaren gemaakt.
Van het hele proces van het sluiten van de dijk en de wederopbouw van het dorp,
tot de dorpsbewoners die geëvacueerd waren en de bouw van noodwoningen aan toe..
...alles legde ze vast.


Inmiddels waren Neeltjes foto’s al lang het stadium van ‘gewone plaatjes’ ontstegen.
Zij werd een fotografe, autodidact, die inzag dat geschiedenis werd vastgelegd
door het maken van foto’s..
Die híer haar roeping in vond, al was ze absoluut niet ambitieus!
“Voor later”, zei ze altijd...


In 1947 verruilde Neeltje haar Westkappelse dracht voor burgerkleding
en in 1948 trouwde ze haar Kor. Ze werd moeder van 3 kinderen.
‘Alleen maar’ huisvrouw werd ze nooit echt want zodra er iets te fotograferen viel
piepte ze er met haar fotocamera tussenuit.



Na de oorlogsjaren legde Neeltje zich wat meer toe op het maken van kunstzinnige foto’s.
Altijd in en rond haar dorp, dat wel.
De zee, duinen, dijk en dorpsbewoners boden genoeg inspiratie
 om het mooie van die tijd vast te leggen.
En, Neeltje had er beslist oog voor!



Later, toen fotocamera’s wat meer gemeengoed werden, 
zo rond het eind van de jaren zeventig, stopte Neeltje met fotograferen.
Het was niet bijzonder meer, iedereen ‘deed’ het 
en haar motivatie was verdwenen.
Haar uitgebreide en bijzondere fotocollectie schonk ze aan Het Polderhuis 
waar het nu de basis vormt van het dorpsarchief.


In maart 2008 zijn Neeltje en Kor, twee dagen na elkaar, overleden.
Samen zijn ze begraven in Westkapelle.


In 2008 heeft Ada van Hoof van het Polderhuis een bijzonder boek uitgebracht
met hierin een groot aantal foto’s uit de uitgebreide fotocollectie van Neeltje.
Het is een prachtig naslagwerk geworden waarin niet alleen
unieke beelden te zien zijn van Westkapelle in en na de oorlogstijd,
maar waar je ook het mooie Walcherse dorp en zijn omgeving ziet,
zoals het toen was… al weer zó lang geleden.

Want nu… is het later!


N.B. Alle foto’s zijn gemaakt door Neeltje Flipse-Roelse en komen uit het boek
‘Voor later’ wat is uitgebracht door Het Polderhuis in Westkapelle.
Speciaal voor deze post gefotografeerd door Villa Zeezicht met toestemming van:

·         de kinderen van Neeltje Flipse-Roelse
·         Het Polderhuis, Westkapelle
·         De Beeldbank van Het Zeeuws Archief

25 opmerkingen:

  1. Zó bijzonder! Dankjewel voor het delen.
    Hartelijke groet,
    Jeanet

    BeantwoordenVerwijderen
  2. wat een mooi blog over een bijzondere vrouw. Zeker in die tijd was dat haast niet te voor te stellen. Wat een ravage zeg..die oorlogsfoto's! Dat lijkt mij een mooi boek. En het polderhuis en het museum...zeer zeker een reden voor mij om weer een keer terug te keren naar Westkapelle! Lieve groet Petra

    BeantwoordenVerwijderen
  3. Mooie impressie van een bijzondere vrouw. Bedankt voor het delen.
    Groet,
    Dientje (dientjes.blogspot.nl)

    BeantwoordenVerwijderen
  4. Een bijzondere vrouw met oog voor detail.Ben een aantal jaren geleden in het museum geweest maar weet nu meer van deze fotografe dankzij jouw verhaal.
    gezellige tijd
    groetjes,Truus uit Drenthe

    BeantwoordenVerwijderen
  5. Erg interessant! Wat een mooi tijdsbeeld!

    BeantwoordenVerwijderen
  6. Dank voor je verhaal en de prachtige foto's, helemaal eens met je uitspraken over Domburg en West Kapelle.
    Ontroerend museum en overigens ook nog een fantastische juwelier in jullie mooie dorp,

    BeantwoordenVerwijderen
  7. Wat een mooi verhaal is dat. En wat een sterke vrouw is die Neeltje geweest, dat ze ondanks de beperkingen die een vrouw had in die tijd toch zo goed haar eigen weg is gegaan. Dat museum komt op het to-do lijstje voor onze zeeuwse dagen!
    Lieve groet, Nelleke (Neeltje ;-)]

    BeantwoordenVerwijderen
  8. Wat leuk om dit te lezen en wat bijzonder dat deze mensen 2 dagen na elkaar zijn overleden.
    Als ik die 'bewuste' foto van haar zie, waarmee je blog begint en hoor dat haar vader bouwkundige was (en dus gestudeerd had) verbaast het me ook dat zij alleen maar lagere school mocht doen. En dat dat toen nog 'gewoon' was. Nog niet eens 100 jaar geleden. Dag, Madelief.

    BeantwoordenVerwijderen
  9. Wat een mooi stukje geschiedenis.
    Dank je voor het delen!

    BeantwoordenVerwijderen
  10. Schitterend wat een mooi stukje geschiedenis. Doet me erg aan mijn vader denken. Ook in 1921 geboren en altijd met de camera in de weer. Wat hebben wij veel foto's en later ook dia's, boeken vol. En terwijl wij het niet breed hadden vroeger thuis met 8 kinderen had mijn vader wel altijd de mooiste apparatuur.
    Mooi om dit verhaal te lezen, heel erg mooi!!!!!
    groetjes
    Wietske

    BeantwoordenVerwijderen
  11. Dank je wel dat je weer zo'n mooi verhaal voor ons hebt gemaakt. In het Polderhuis was ik een paar jaar geleden toen daar de expositie over de Kant vereniging van WESTKAPELLE WAS. MOOI DIE FOTO,S ..BRENGT WEER ALLERHANDE HERINNERINGEN NAAR BOVEN o.a. die van het VROON...DAAR GING IK ALTIJD EEN POOSJE MET MN MOEDER OP EEN BANKJE ZITTEN als we op familie bezoek geweest waren in de Bazienstraat..
    L.H.

    BeantwoordenVerwijderen
  12. Weer een bijzonder verhaal over een bijzonder mens. Prachtig wat die vrouw heeft nagelaten aan ons, de mensen van later...
    Groet, Willemien.

    BeantwoordenVerwijderen
  13. Wat een geweldig verhaal en wat een bijzondere vrouw! Wat een prachtig eerbetoon aan haar.
    Liefs, Ineke

    BeantwoordenVerwijderen
  14. Wat een geweldig verhaal over een geweldige vrouw. Fantastisch dat alles ook bewaard is gebleven en nu een stuk geschiedenis weergeeft.
    Anje

    BeantwoordenVerwijderen
  15. Wat een mooi blog om te lezen, ik duik er dan helemaal in. Weet je....ik ga het nog een keer lezen! Hartelijke groet Silja

    BeantwoordenVerwijderen
  16. Dank je wel, ik heb weer genoten van je verslag. Die Neeltje, wat een fijne doortastende en vooruitstrevende vrouw! Ze moet veel risico hebben gelopen in de oorlogstijd, maar dankzij dat risico is er nu een heleboel fotomateriaal uit de oorlogstijd dat illustreert dat zoiets nooit meer mag gebeuren!
    Maar ook de foto's van het gewone leven zijn erg mooi geworden. En de kunstzinnige foto's van later.....
    Lupineke zulke foto's maak jij nu ook! Jij hebt ook vaak van die prachtige foto's met mooie composities en mooie kleuren, ben je misschien familie van Neeltje?
    Dank je voor het delen, ik heb er van genoten.
    Groetjes weer

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Nee... we zijn geen familie ;)! Ik heb haar nooit gekend, ook haar kinderen niet. Alhoewel dat natuurlijk makkelijk gekund zou hebben op zo'n klein eiland als het onze. Ik zou haar graag ontmoet hebben.. maar haar foto's leerde ik pas kennen na haar overlijden.
      Dank je voor het compliment Marjan, lief!!

      Verwijderen
  17. Wat een bijzonder verhaal en wat een prachtige foto's!

    BeantwoordenVerwijderen
  18. Weer een heel mooi verhaal......dank je wel.... weer erg van genoten..
    een bijzonder mens met hele mooie fotos..
    een fijn avond

    BeantwoordenVerwijderen
  19. Geweldig verslag! Is dat boek nog te koop, ik kan het niet vinden op de site van het Polderhuis. Of kan ik beter op marktplaats gaan zoeken? Groeten Tim

    BeantwoordenVerwijderen
  20. Hoi Tim,
    het is niet meer verkrijgbaar en tweedehands moeilijk te vinden. Marktplaats is een optie. Ik heb het zelf op boekenwinkeltjes.nl gevonden.. na heel lang zoeken!!
    Succes!

    BeantwoordenVerwijderen
  21. Hoi Lupineke,
    Dank je wel voor je lieve reactie op mijn blog. Ik heb afgelopen week ook al wat uurtjes doorgebracht op jouw blog. Hele leuke en interessante verhaaltjes. Zoals deze post weer. Heerlijk om te lezen.
    En wat een mooie foto's maak je. Als ik die mooie foto's uit Zeeland bekijk, krijg ik al zin om er eens naartoe te gaan.
    Groetjes een fijne dag.
    Astrid

    BeantwoordenVerwijderen
  22. Wat heb je weer een prachtig Zeeuws verhaal geschreven! De moeder van mijn vader kwam uit Westkapelle en heette van haar meisjesnaam Roelse! Maar die naam kwam geloof ik heel veel voor in Westkapelle. En zij was van een generatie eerder, mijn vader was van 1919. Als we weer eens op Walcheren zijn ga ik zeker kijken in het Polderhuis. Ik had er nog nooit van gehoord.
    Bedankt voor de tip.
    Groetjes, Sonja

    BeantwoordenVerwijderen
  23. Mooi, en ik heb al veel genoten van die foto's. Ze had ook voor detail en het zijn g ewone foto's en dat is ook wat de mensen aanspreekt.
    Veel succes met je nieuwe blog, ga je weer volgen hoor,
    Hroetjes uut Wasschappel

    BeantwoordenVerwijderen

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...